Podcast Lepiej Teraz

To drugi odcinek z cyklu o człowieku, którego uważam za najbardziej fascynującego bohatera II wojny światowej.

Jan Karski – kurier Polskiego Państwa Podziemnego, świadek Holocaustu, człowiek, który w trakcie okupacji wielokrotnie przedostał się na Zachód i rozmawiał z Rooseveltem.

W poprzednim odcinku poznałeś historię jego zuchwałego przechytrzenia NKWD, by uniknąć nieznanego losu oficerów i w efekcie egzekucji w Katyniu. Zakończyłem na jego skoku z pędzącego pociągu. 

Dziś opowiem Ci, co stało się po tym jak nasz bohater uciekł z tego niemieckiego transportu jeńców wojennych w okolicach Kielc.

W tym odcinku:
→ Dowiesz się, jak zwykły człowiek staje się kurierem tajnego państwa
→ Poznasz metodę zapamiętywania, która pozwalała przenosić setki stron dokumentów w głowie → I zrozumiesz, dlaczego czasem jedynym wyjściem z piekła jest… wybór śmierci

Słuchaj teraz i przekonaj się, dlaczego historia Jana Karskiego zmieni Twoje myślenie o sile człowieka.

Wesprzyj mój podcast przez postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz 

Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejteraz

ŹRÓDŁA:

Autobiografie i wspomnienia:
„Story of a Secret State” – Jan Karski (1944, Houghton Mifflin; wznowienie Georgetown University Press, 2013) – pierwsza autobiografia, pisana podczas wojny
„Tajne Państwo” – Jan Karski (1999, Wydawnictwo Znak) – polska wersja rozszerzona i poprawiona przez autora
„Emisariusz Witold” – Stanisław M. Jankowski (1991, Nowy Jork) – biografia oparta na wywiadach z Karskim
Wspomnienia Zbigniewa Rysia – „Wspomnienia kuriera” (2013)
Wspomnienia Zofii Rysiówny – „Z przeżyć okupacyjnych”, Rocznik Sądecki, tom 9, Nowy Sącz, 1968
Wywiady i nagrania (dostępne online):Wywiad Claude’a Lanzmanna z Karskim (1978) – pełna transkrypcja w Mediatece Muzeum Historii Polski (mediateka.muzhp.pl) oraz w kolekcji USHMM
Przemówienie na Międzynarodowej Konferencji Wyzwolicieli, październik 1981
Wywiad dla Yad Vashem (1979) – YouTube: „Jan Karski – Interview at Yad Vashem”
Biografie:„Karski: How One Man Tried to Stop the Holocaust” – E. Thomas Wood & Stanisław M. Jankowski (1994, John Wiley & Sons)
„Emisariusz Karski” – Maciej Kozłowski (biografia polska)
„Jan Karski. Jedno życie” – Waldemar Piasecki
Źródła instytucjonalne:US Holocaust Memorial Museum – encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/jan-karski
Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata – sprawiedliwi.org.pl/en/stories-of-rescue/story-jan-karski-according-latest-research
Google Arts & Culture / Muzeum Historii Polski – wystawa „Jan Karski: Humanity’s Hero”
Jan Karski Educational Foundation – jankarski.net
Archiwum Georgetown University
Warsaw Institute – warsawinstitute.org/jan-karski-emissary-free-world
Polskie źródła regionalne:Twojsacz.pl – „28 lipca 1940: Akcja Szpital”
Wojennysacz.pl – projekt historyczny „Wojenny Nowy Sącz”
Sączopedia – lokalna encyklopedia historyczna

To pierwszy odcinek z cyklu o człowieku, którego uważam za najbardziej fascynującego bohatera II wojny światowej.

Jan Karski – kurier Polskiego Państwa Podziemnego, świadek Holocaustu, człowiek, który w trakcie okupacji wielokrotnie przedostał się na Zachód i rozmawiał z Rooseveltem.Ale zanim stał się legendą, musiał przetrwać.

W tym odcinku poznasz historię jednej z najbardziej zuchwałych ucieczek II wojny światowej.
Odkryjesz technikę, która pozwoliła młodemu oficerowi i dyplomacie oszukać NKWD.
I zrozumiesz, jak podejmować decyzje, gdy stawką jest życie.

Ten odcinek jest dla Ciebie, jeśli:
→ Interesujesz się historią Polski i II wojną światową
→ Szukasz prawdziwych przykładów odwagi i sprytu w ekstremalnych sytuacjach
→ Chcesz poznać praktyczne lekcje od ludzi, którzy przetrwali najgorsze

Słuchaj teraz i przekonaj się, dlaczego historia Jana Karskiego zmieni Twoje myślenie o sile człowieka.

Wesprzyj mój podcast:
Będę wdzięczny za postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz 
Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejteraz

ŹRÓDŁA:„Story of a Secret State” – Jan Karski (1944, Houghton Mifflin) – pierwsza autobiografia
„Jan Karski. Jedno życie” – Waldemar Piasecki (2017, Insignis Media)
„Tajne Państwo” – Jan Karski (1999, Wydawnictwo Znak) – polska wersja rozszerzona
„Emisariusz” – Maciej Kozłowski (2010, Świat Książki) – biografia
„Karski: How One Man Tried to Stop the Holocaust” – E. Thomas Wood & Stanisław M. Jankowski (1994, John Wiley & Sons)
Wywiady i Nagrania (dostępne online):Wywiad Claude’a Lanzmanna z Karskim (1978) – fragmenty w filmie „Shoah”, pełne nagranie w Steven Spielberg Jewish Film Archive
Wywiad dla Yad Vashem (1979) – YouTube: „Jan Karski – Interview at Yad Vashem”
Wywiad dla BBC (1984) – BBC Archives
Wywiad dla Radia Wolna Europa (1954) – Archiwum RWE online
Dokumenty Archiwalne:Archiwum IPN – teczka BU 0259/531 (zeznania świadków)
Instytut Polski w Londynie – raporty kurierskie Karskiego 1940-1943
Holocaust Encyclopedia USHMM – sekcja o Janie Karskim
Google Arts & Culture – „Jan Karski: Humanity’s Hero” (wystawa online)
Filmy Dokumentalne (YouTube):„Karski i władcy ludzkości” – Claude Lanzmann (1985)
„Remember This: The Lesson of Jan Karski” – reż. Derek Goldman (2022)

Hrabia. Pisarz-legenda. Majątek. 13 dzieci. Sława w całej Europie.
I każdego wieczora chowa przed sobą sznur.

Ten odcinek NIE jest o literaturze.
Jest o momencie, gdy osiągasz wszystko, o czym marzyłeś — i nagle zadajesz sobie pytanie: 

– „Po co to wszystko?” 

Oparty na „Spowiedzi” Tołstoja — najbardziej brutalnej autobiografii kryzysu egzystencjalnego, jaką kiedykolwiek napisano. Dla każdego, kto czuje, że sukces nie dał mu szczęścia.

ŹRÓDŁA:Lew Tołstoj, „Spowiedź” (Исповедь, 1879-1882), tłum. Jacek Baszkiewicz
Wiktor Szkłowski, „Lew Tołstoj”, W.A.B., 2008
Antoni Semczuk, „Lew Tołstoj”, Wiedza Powszechna, 1987
Paweł Basiński, „Lew Tołstoj. Ucieczka z raju”, Wydawnictwo Marginesy
Zofia Tołstoj, „Pamiętniki”, PWN
Będę wdzięczny za postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz 

Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejteraz

Odkryj, który bohater powieści "Władca Pierścieni" okazał się ważniejszy niż Frodo, Aragorn czy Gandalf.  

Ta historia to lekcja o:  
Samoświadomości i akceptacji własnych granic
Odrzuceniu toksycznych ambicji
Szczęściu w pracy własnych rąk
Porównaniu z „Kandydem” Woltera, które pokazuje, że ta mądrość przenika wieki.

Posłuchaj, jak fikcja fantasy uczy prawdziwego życia w XXI wieku

Wesprzyj mój podcast:
Będę wdzięczny za postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz 
Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejteraz

ŹRÓDŁA CYTATÓW I MATERIAŁÓW

Dzieła J.R.R. Tolkiena:
• J.R.R. Tolkien, „Powrót Króla” (The Return of the King), 1955  – Księga VI, Rozdział 1: „Wieża Cirith Ungol” – główne cytaty o kuszeniu Sama  – Księga VI, Rozdział 2: „Kraina Cienia” – cytat o gwiazdach nad Mordorem  – Księga VI, Rozdział 9: „Szare Przystanie” – słowa Froda do Sama, ostatnie zdanie trylogii
• J.R.R. Tolkien, „Dwie Wieże” (The Two Towers), 1954  – Księga IV, Rozdział 5 – słowa Faramira o ogrodnikachListy J.R.R. Tolkiena:
• „The Letters of J.R.R. Tolkien”, red. Humphrey Carpenter, 1981  – List 131 do Miltona Waldmana (1951) – o Samie jako „głównym bohaterze” (the chief hero), o moralności historii  – List 246 do Eileen Elgar (1963) – o charakterze Sama Gamgee

Inne źródła:
• Voltaire, „Kandyd, czyli Optymizm” (Candide, ou l’Optimisme), 1759  – Zakończenie: „Il faut cultiver notre jardin”

O 3 nad ranem usłyszałem w audiobooku zdanie, które sprawiło, że musiałem wstać z łóżka i je zapisać.
Pewnie słyszałeś, że fantasy to „eskapizm”. 
Tolkien miał na to genialną odpowiedź, która otworzyła mi oczy na filozofię życia ukrytą we „Władcy Pierścieni”.

Odkryjesz: Dlaczego audiobook daje ci coś, czego film nie może  
Czym Pierścień naprawdę nas kusi (nie złem)  
3 funkcje fantasy, które odmienią Twoje myślenie  
Kto naprawdę uratuje świat, jeśli potężni nie mogą tego uczynić 
Wesprzyj podcast:
Będę wdzięczny za postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz 
Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejteraz

ŹRÓDŁA CYTATÓW I MATERIAŁÓW

Dzieła J.R.R. Tolkiena:
• J.R.R. Tolkien, „Drużyna Pierścienia” (The Fellowship of the Ring),
1954  – Prolog  – Księga I, Rozdziały 1, 2, 6  – Księga II, Rozdział 7
• J.R.R. Tolkien, „Dwie Wieże” (The Two Towers),
1954  – Księga III, Rozdział 4  – Księga IV
• J.R.R. Tolkien, „Powrót Króla” (The Return of the King), 1955  – Księga VI, Rozdział 1: „Wieża Cirith Ungol”
• J.R.R. Tolkien, „O baśniach” (On Fairy-Stories), esej, 1947

Listy J.R.R. Tolkiena:
• „The Letters of J.R.R. Tolkien”, red. Humphrey Carpenter, 1981 
– List 89 – o eukatastrofie i Zmartwychwstaniu 
– List 131 do Miltona Waldmana (1951) – o strukturze i znaczeniu utworu 
– List 184 – o naturze zła i Pierścienia