Radio Logo
RND
Écoutez {param} dans l'application
Écoutez ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក dans l'application
(26.581)(171.489)
Sauvegarde des favoris
Réveil
Minuteur
Sauvegarde des favoris
Réveil
Minuteur
AccueilPodcastsHistoire
ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក

ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក

Podcast ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក
Podcast ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក

ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក

ajouter

Épisodes disponibles

5 sur 23
  • ប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោក - បញ្ហាប្រឈម​នៃ​បំណែកអវកាស (សំរាមអវកាស)
    កំណើន​យ៉ាងលឿន​នៃ​ការ​បាញ់បង្ហោះផ្កាយរណប បូករួម​ជាមួយនឹង​បេសកកម្ម​អវកាស​ជាច្រើន​ផ្សេងទៀត ក៏ដូចជា ការ​បាញ់សាកល្បង​មីស៊ីល​ប្រឆាំង​ផ្កាយរណប ដែល​បណ្តា​ប្រទេស​ជាច្រើន​បាន​ធ្វើ​កាល​ពីពេល​ថ្មីៗនេះ វាបង្កើត​ឲ្យ​មាន​បញ្ហា​ចោទចម្បង​មួយ គឺ​បំណែកអវកាស (ឬសំរាមអវកាស) ​នៅ​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​ជុំវិញ​ភពផែនដី។ គិត​នៅ​ត្រឹម​ពាក់កណ្តាល​ឆ្នាំ២០២១​នេះ ជាង ៦០ឆ្នាំក្រោយការបាញ់បង្ហោះ​ Sputnik ការិយាល័យអង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ទទួលបន្ទុក​ផ្នែក​អវកាស​បាន​ប៉ាន់ស្មាន​ថា នៅ​ក្នុង​គន្លងតារាវិថី​ជុំវិញ​ភពផែនដី​ មាន​ផ្កាយរណប​ជាង ៧ពាន់​គ្រឿង ដោយ​រាប់ទាំង​ផ្កាយរណប​ដែល​កំពុង​មាន​ដំណើរការ និង​ទាំងផ្កាយរណប​ចាស់ៗ ដែល​លែង​មាន​ដំណើរការ ក៏ប៉ុន្តែ បន្ត​មាន​វត្តមាន​នៅ​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី។ ជាមួយ​នឹង​កំណើន​នៃ​តម្រូវការ​បច្ចេកវិទ្យាបច្ចុប្បន្ន គេ​រំពឹង​ថា ​ចំនួន​ផ្កាយរណបនឹង​ត្រូវកើនឡើង​កាន់តែ​ច្រើនជាងនេះ​ទៅទៀត ទៅថ្ងៃអនាគត ជាពិសេស តាមរយៈគម្រោង​ ​​បាញ់បង្ហោះផ្កាយរណប​តូចៗ​រហូតដល់​ទៅ​រាប់ម៉ឺន សម្រាប់​ផ្តល់​សេវាអ៊ីនធ័រនែត រួមមាន​ជាអាទិ៍ គម្រោង « Starlink » របស់​ក្រុមហ៊ុន SpaceX និងគម្រោង « Kuiper » របស់​ក្រុមហ៊ុន Amazon ។ បន្ថែម​ពីលើ​នេះ​ទៀត ការបាញ់សាកល្បង​មីស៊ីល​ប្រឆាំងផ្កាយរណប ដែល​បណ្តា​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​ រួមមាន ឥណ្ឌា ចិន និង​រុស្ស៊ី ធ្លាប់​បាន​ធ្វើ​កាល​ពីពេលថ្មីៗ​នេះ គឺ​ជាចំណោទ​​ដ៏​ចម្បង​មួយ​បន្ថែមទៀត នៅក្នុង​បញ្ហា​បំណែក​អវកាស។ ទីភ្នាក់ងារណាសា​របស់​អាមេរិក និង​ទីភ្នាក់ងារអេសា​របស់​អឺរ៉ុប បាន​ប៉ាន់ស្មានថា នៅ​ក្នុងទីអវកាស​ជុំវិញ​ភពផែនដី​យើងពេល​បច្ចុប្បន្ននេះ ​មាន​បំណែក​អវកាស​ទំហំ​ចាប់​ពី​១សង់ទីម៉ែត្រ​ឡើង ​​រហូត​ដល់​ទៅ​ប្រមាណ​ជា កន្លះលានឯណោះ ហើយ​បំណែក​អស់ទាំងនេះ សុទ្ធតែ​​មានសក្តានុពល​អាច​​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់ដល់​មនុស្ស​យើង។ ជាការពិតថា សម្រាប់​អ្នក​នៅលើ​ដី ប្រូបាប៊ីលីតេ​​នៃ​គ្រោះថ្នាក់​បង្ក​ដោយ​បំណែក​អវកាស គឺ​មាន​តិចតួច ដោយសារ​តែ​យើង​មាន​ស្រទាប់​បរិយាកាស​ជាខែលការពារ ក៏ប៉ុន្តែ នៅ​ក្នុង​ទីអវកាស​​ជុំវិញផែនដីវិញ វា​គឺ​ជា​រឿងផ្សេង។ គ្រប់អ្វីៗ​ទាំងអស់ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថីជុំវិញផែនដី ត្រូវធ្វើ​ដំណើរ​ក្នុងល្បឿនគន្លងតារាវិថី (Orbital Velocity) ហើយ​នៅ​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​ទាប (Low Earth Orbit) ល្បឿន​គន្លង​តារាវិថី​នេះ​មាន​រហូត​ដល់​ទៅ ប្រមាណ​ជា ៧គីឡូម៉ែត្រ​ក្នុង​មួយវិនាទី ពោលគឺ លឿនជាង​គ្រាប់​កាំភ្លើង​រហូតដល់​ទៅ ១០ដងឯណោះ។ ក្នុងល្បឿននេះ សូម្បីតែ​បំណែក​តូច​មួយ​ ទំហំ​ត្រឹម ១សង់ទីម៉ែត្រ ក៏​អាច​បង្ក​ការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ​ផងដែរ ប្រសិនបើ​វា​ហោះបុកទង្គិច​ជាមួយ​យាន​អវកាស ឬ​ផ្កាយរណប។ ការបុកទង្គិចគ្នា​ណាមួយ​នៅ​ក្នុង​ទីអវកាស វា​មិនត្រឹមតែ​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការ​ខូចខាត​ដល់​ឧបករណ៍​ដែល​ត្រូវ​បុកទង្គិចនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ជា​បញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ​ជាងនេះ​ទៅទៀត ទៅតាម​យន្តការ​ដែល​គេ​ឲ្យឈ្មោះ​ថា « Kessler Effect » ពោលគឺ នៅក្រោយពេល​ដែលមាន​ការបុកទង្គិចគ្នាណាមួយ បំណែក​ដែល​កើតចេញ​ពី​ការ​បុកទង្គិចគ្នា​នេះ វាធ្វើ​ឲ្យ​ចំនួន​បំណែក​អវកាស​ត្រូវកើនឡើង ហើយ​ប្រូបាប៊ីលីតេ​ក៏​ត្រូវកើនឡើង ដែល​បំណែក​ទាំងនេះ​ត្រូវ​ទៅបុកទង្គិច​ជាមួយ​នឹង​វត្ថុផ្សេងទៀត បង្កើត​ឲ្យ​មាន​បំណែកអវកាសកាន់តែច្រើន និង​ប្រូបាប៊ីលីតេនៃ​ការបុកទង្គិចគ្នា​ពីមួយទៅមួយ​ក៏​ត្រូវកើនឡើង​។ ​នៅ​ក្នុង​សម័យកាល​ដែល​អ្វីៗ​ត្រូវពឹងផ្អែក​ខ្លាំង​លើ​បច្ចេកវិទ្យា​ដូចជា​សព្វថ្ងៃនេះ ការខូចខាត​ផ្កាយរណប​ដែល​នៅ​ក្នុងទីអវកាស គឺ​អាច​បង្ក​នូវ​ផលប៉ះពាល់​​ដោយផ្ទាល់​​ទៅលើ​ជីវិត​រស់​នៅ​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​មនុស្ស​យើង ដែល​នៅលើ​ដី។ ក្នុងពេល​ជាមួយគ្នា វា​ក៏​ចោទ​ជា​បញ្ហា​ដ៏ចម្បងមួយផងដែរ ទៅលើសុវត្ថិភាព​នៃ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរអវកាស ទាំង​សុវត្ថិភាព​របស់​អវកាសយានិក​ដែល​មាន​វត្តមាន​ជាប់​ជាប្រចាំ នៅ​ក្នុង​ស្ថានីយ៍អវកាស​បច្ចុប្បន្ន ទាំងសុវត្ថិភាព​របស់​អវកាសយានិក នៅក្នុងគម្រោ​ងទៅកាន់​ព្រះចន្ទ និង​ភពអង្គារ​ ឬ​ទៅ​កន្លែងផ្សេងៗទៀត ទៅថ្ងៃ​អនាគត៕
    11/30/2021
    8:38
  • ប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោក - តើយាន Voyager បានរកឃើញអ្វីខ្លះ?
    យាន Voyager មិនត្រឹមតែជាយានដែលធ្វើដំណើរទៅក្នុងទីអវកាសបានឆ្ងាយជាងគេបំផុត នោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ ក៏បាននាំមកនូវចំណេះដឹងយ៉ាងច្រើនផងដែរ អំពីលំហ Interstellar ក៏ដូចជា អំពីប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើងដោយផ្ទាល់ ជាពិសេស អំពីភពធំៗទាំង ៤ នៅប៉ែកខាងក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ដែលកាលពីមុនសម័យកាល Voyager អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តនៅមិនទាន់មានទិន្នន័យអាចសិក្សាយល់ដឹងបានច្រើននៅឡើយ។ នៅពេលដែល​យាន ​Voyager ហោះកាត់​ភពព្រហស្បតិ៍ ទិន្នន័យ​ដែល​ប្រមូលបាននៅពេលនោះ បាន​ជួយ​ឲ្យ​អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​អាច​យល់ដឹង​បាន​កាន់តែលម្អិត អំពី​ភពឧស្ម័ន​ដ៏សម្បើម​មួយនេះ ដោយ​នៅ​ក្នុងនោះ​មាន​រឿង​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ជាច្រើន ដែល​គេ​មិនរំពឹង​ទុក​ពីមុន។ រឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើល​ទីមួយ គឺ​ទាក់ទងនឹង​ចំណុចក្រហម​ដ៏ធំលើ​ផ្ទៃភពព្រហស្បតិ៍ ដែល​គេ​ហៅតាម​ភាសា​អង់គ្លេស​ថា « Great Red Spot »។ ចំណុចក្រហម​នេះត្រូវបានគេ​សង្កេតឃើញ​មាន​ជាប់ជាប្រចាំ​នៅលើ​ភពព្រហស្បតិ៍​ តាំង​ពី​រាប់​រយ​ឆ្នាំមកហើយៗ តែងតែ​ជា​​អាថ៌កំបាំង​ដ៏ធំមួយ ដោយគេ​មិន​ដឹងដឹងច្បាស់​ថា​ជា​អ្វីពិតប្រាកដ។ រហូតទាល់តែ​ដល់ពេល​ដែល​យាន Voyager ហោះកាត់​យ៉ាងជិត​ភពព្រហស្បតិ៍ នៅឆ្នាំ១៩៧៩ ទើប​គេ​អាច​ដឹង​បានយ៉ាងច្បាស់​​ថា ចំណុចក្រហម​នេះ​គឺ​ជា​ព្យុះសង្ឃរា ប្រៀបដូចជាព្យុះសង្ឃរា​នៅលើ​ផែនដី​ដែល​គេ​មើល​ពី​ទីអវកាស​ដូច្នោះដែរ គ្រាន់តែ​ថា ខុសពីព្យុះសង្ឃរា​នៅលើ​ផែនដី ដែល​ភាគច្រើន​មាន​មុខកាត់​ត្រឹម​រាប់រយគីឡូម៉ែត្រ (ឬយ៉ាងច្រើន​បំផុត​ត្រឹម ២ពាន់គីឡូម៉ែត្រ) ហើយ​កើតមាន​ត្រឹមប៉ុន្មានថ្ងៃ (ឬយ៉ាងយូរបំផុត​ត្រឹមមួយខែ) ក៏ត្រូវ​បាត់ទៅវិញ ព្យុះសង្ឃរា ដែល​ជា​ចំណុចក្រហម​​នៅលើ​ភពព្រហស្បតិ៍​នោះ មាន​​ទំហំធំជាងមុខកាត់​​ផែនដី​របស់​យើងទាំងមូល​​រហូតដល់​ទៅ​ជិត ២ដង​ឯណោះ ហើយ​​ជា​ព្យុះ​ដែល​កើតមាន​ជាប់​ជាប្រចាំឥតដាច់ តាំង​ពី​២០០ ទៅ​ជាង ៣០០ឆ្នាំ​មុនមកម៉្លេះ។ នៅជុំវិញ​ភពព្រហស្បតិ៍​វិញ Voyager បាន​រកឃើញ​​​មាន​ខ្សែក្រវ៉ាត់​ព័ទ្ធជុំវិញ​ស្រដៀងនឹង​ភពសៅរ៍​ដែរ គ្រាន់តែ​ខ្សែក្រវ៉ាត់​នោះ​មាន​តិចតួច ដែល​គេ​មិន​អាច​មើល​ពីផែនដី​ទៅឃើញ។ បន្ថែមពីលើនេះទៅទៀត Voyager បាន​រកឃើញ​​ព្រះចន្ទថ្មីពីរបន្ថែមទៀត​នៅជុំវិញភពព្រហស្បតិ៍ ដែលគេ​មិនធ្លាប់​ដឹងពីមុន។ ចំណែក​ឯ​ក្នុង​ចំណោម​ព្រះចន្ទ​ធំៗ​ទាំង ៤ ដែល​រកឃើញ​ដោយ​កាលីលេ តាំង​ពី​ដើមសតវត្សរ៍​ទី១៧មកនោះ Voyager ក៏បាន​រកឃើញ​រឿង​ដ៏ចម្លែក​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល​ផងដែរ នៅលើ​ព្រះចន្ទ​ចំនួន​ពីរ។ ទីមួយ គឺ​រកឃើញ​ថា មាន​ហេតុការណ៍ផ្ទុះភ្នំភ្លើង​នៅលើ​ព្រះចន្ទឈ្មោះ “អ៊ីយ៉ូ” (Io)។ នៅពេលនោះ គឺ​ជា​លើកដំបូងបង្អស់​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលគេរកឃើញ​ហេតុការណ៍ផ្ទុះភ្នំភ្លើង នៅក្រៅភពផែនដី ហើយ​ការរកឃើញ​នោះ គឺ​ជា​ភស្តុតាង​បញ្ជាក់ថា ព្រះចន្ទ​ក៏​អាច​ដូចជា​ភពដែរ គឺ​អាច​​មាន​​ស្នូល ឬយ៉ាងហោចណាស់​ស្រទាប់ផ្នែក​ខាង​ក្នុង ដែល​មាន​សីតុណ្ហភាព​ខ្ពស់ និង​មាន​សណ្ឋានដី​សកម្ម​​អាច​បង្ក​ជា​ភ្នំភ្លើង​​បាន។ នៅលើ​ព្រះចន្ទមួយទៀត គឺ “អឺរ៉ុប” ឬហៅតាមភាសាអង់គ្លេស​ថា “យូរ៉ូប៉ា” រូបភាព ដែល​ថត​បាន​ដោយ Voyager បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​ផ្ទៃដី​ដ៏រាបស្មើ​ ក៏ប៉ុន្តែ មាន​ស្នាមខ្វាត់ខ្វែង ដែល​ជា​តម្រ៉ុយ​នៃផ្ទាំងទឹកកកគ្រប់​នៅពាសពេញពីលើ ហើយ​ដែល​អាច​មាន​ទឹករាវ​នៅ​ពីខាងក្រោម។ ចេញពីភពព្រហស្បតិ៍ ទៅដល់​ភពសៅរ៍ របកគំហើញ​ដ៏​ចម្បង​បំផុត គឺ​ទាក់ទង​ទៅនឹង​ “ទីតង់” ព្រះចន្ទ​ដ៏ធំបំផុត​របស់​ភពសៅរ៍ និងជាព្រះចន្ទធំជាងគេ​លំដាប់ទីពីរ ក្នុង​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ បន្ទាប់​ពី​ហ្កានីម៉ែដ។ Voyager-1 ហោះកាត់​ទីតង់ នៅថ្ងៃទី១២​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៨០ ដោយហោះកាត់​ក្នុង​ចម្ងាយ​យ៉ាងជិត ត្រឹមតែ​ប្រមាណ​ជា ៤ពាន់គីឡូម៉ែត្រ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យ​ដែល​ប្រមូលបាន​ដោយ Voyager-1 នេះ បង្ហាញ​​អំពី​ស្រទាប់​បរិយាកាសយ៉ាងក្រាស់ នៅលើ​ទីតង់ ដោយ​បរិយាកាស​នោះ មាន​ធាតុផ្សំ ប្រមាណ​ជា ៩០% ជា អាសូត។ ស្រទាប់​បរិយាកាស​ដ៏ក្រាស់នេះ​បាន​បាំងជិត​មិន​ឲ្យ Voyager ថតបាន​រូបភាព​ផ្ទៃដី​ទីតង់​ដោ​យផ្ទាល់​នោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ អាច​ប្រមូល​បាន​​ទិន្នន័យ​ អំពី​សម្ពាធ និង​សីតុណ្ហភាព ដែល​អាច​ឲ្យ​អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​សន្និដ្ឋាន​ជា​បឋម​​ថា ក្រៅពីភពផែនដីរបស់​យើង ទីតង់​​ទំនង​ជា​ទីកន្លែងតែមួយគត់​ នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ​​យើងនេះ ដែល​មាន​ទឹករាវ​នៅលើ​ផ្ទៃដី។ វត្តមាន​ទឹករាវ ដែល​ត្រូ​វ​បាន​​បញ្ជាក់​ ដោ​យភស្តុតាង​ច្បាស់លាស់ ២៥ឆ្នាំក្រោយ​មកទៀត នៅ​ពេល​ដែល​គេ​បញ្ជូន​បេសកកម្ម​កាស៊ីនី-ហ៊ុយហ្កិនស៍ ទៅ​ចុះចត​ដោ​យ​ផ្ទាល់ លើ​ដី​ទីតង់ នៅ​ឆ្នាំ២០០៥​កន្លងទៅ។ បេសកកម្ម​របស់ Voyager-1 ត្រូវ​បញ្ចប់​នៅ​ត្រឹម​ភពសៅរ៍​នេះ ដោយ​ក្រោយ​ពី​ហោះកាត់​ទីតង់ និង​ភពសៅរ៍​​រួច យាន Voyager 1 ត្រូវហោះ​​ចាក់ឡើងទៅលើ ចេញ​ពី​​ប្លង់​​នៃគន្លងតារាវិថី​របស់​ភព ហើយ​ហោះ​សំដៅ​ទៅ​ក្រៅ​​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ ក៏ប៉ុន្តែ យានទីពីរ​នៅ​ក្នុង​បេសកកម្ម Voyager គឺ Voyager-2 បាន​បន្ត​ដំណើរ​ទៅហោះកាត់ និង​សិក្សា​លម្អិត​លើ​ភព​ចំនួន​ពីរទៀត នៅ​ប៉ែក​ខាង​ក្រៅ​បង្អស់​នៃ​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ​របស់​យើង ហើយ​ដែល​គិតមកទល់​នឹង​សព្វថ្ងៃនេះ Voyager-2 គឺ​ជា​យាន​អវកាស​តែមួយគត់ ដែល​បាន​ហោះកាត់​ភពទាំងពីរនេះ​ ​គឺ​ភព​អ៊ុយរ៉ានុស និង​ណិបទូន។ ក្រោយ​ពី Voyager-2 ហោះកាត់​ភពណិបទូន នៅឆ្នាំ១៩៨៩ បេសកកម្ម​​ក្នុង​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ​​របស់ Voyager ត្រូវ​បិទបញ្ចប់ មុននឹង​ឈាន​ទៅ​ចាប់ផ្តើម​បេសកកម្ម​ថ្មីមួយទៀត គឺ​សិក្សា​អំពី​លំហ​ក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ (Voyager Interstellar Mission)។ ដើម្បី​សន្សំ​ថាមពល​ទុក​សម្រាប់​បេសកកម្ម Interstellar នេះ អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​បាន​សម្រេច​បិទឧបករណ៍​មិនចាំបាច់​មួយ​ចំនួន​លែង​ឲ្យ​ដំណើរការ ដោយ​ក្នុង​ចំណោម​ឧបករណ៍​ដែល​ត្រូវ​បញ្ឈប់​ដំណើរការ​​នោះ ​ក៏​មាន​ដែរ ម៉ាស៊ីន​ថតរូប។ ក៏ប៉ុន្តែ មុននឹង​បិទលែង​ឲ្យ​ដំណើរការ យាន Voyager-1 បាន​បង្វែរ​កាមេរ៉ា​សំដៅ​មក​ប៉ែក​ខាង​ក្នុង​នៃ​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ដើម្បី​ផ្តិត​យក​រូបភាព​ជា​លើកចុងក្រោយ។ រូបភាព​ ដែល​ថត​ពី​ចម្ងាយ​រហូតដល់​ទៅ ៦ពាន់លាន​គីឡូម៉ែត្រ​នោះ ថតឃើញ​ភពផែនដី​របស់​យើង​ត្រឹម​ជា​ចំណុចភ្លឺ​ដ៏​តូចមួយ​ ប្រហាក់ប្រហែល​នឹង​ផ្កាយមួយដួងតែប៉ុណ្ណោះ... ចំណុចភ្លឺ​ពណ៌ខៀវ ដែល​តារាវិទូ​ដ៏ល្បី​របស់​អាមេរិក គឺ​លោក Carl Sagan ដាក់​ឈ្មោះ​ឲ្យថា « The Pale Blue Dot »៕
    11/9/2021
    11:28
  • ប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោក - ទីភ្នាក់ងារ​ណាសា​បញ្ជូន​យាន "លូស៊ី" ទៅហោះកាត់​អាចម៍ផ្កាយ
    កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ១៦តុលាកន្លងទៅនេះ ទីភ្នាក់ងារណាសាបានបាញ់បង្ហោះយានគ្មានមនុស្សបើកមួយគ្រឿង ឈ្មោះ “លូស៊ី” (Lucy) ឲ្យទៅហោះកាត់ និងសិក្សាលម្អិត អំពីបំណែកអាចម៍ផ្កាយ ដែលស្ថិតនៅក្នុងគន្លងតារាវិថីជាមួយនឹងភពព្រហស្បតិ៍។ យាន "លូស៊ី" នេះ នឹង​ត្រូវ​ហោះកាត់​អាចម៍ផ្កាយ​ចំនួន ៧ នៅ​ក្នុង​បេសកកម្ម​ដែល​មាន​រយៈពេល ១២ឆ្នាំ។ “លូស៊ី” គឺ​ជា​ឈ្មោះ​ផូស៊ីល​គ្រោងឆ្អឹង​​មួយ​នៃ​មនុស្ស​អម្បូរ “អូស្ត្រាឡូពីតែក” ដែល​គេ​បាន​រកឃើញ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អេត្យូពី កាល​ពីឆ្នាំ១៩៧៤។ លូស៊ី ដែល​មាន​អាយុកាល​រហូតដល់​ទៅ​ជាង ៣លានឆ្នាំ គឺ​ជា​គ្រោងឆ្អឹង​មនុស្ស​បុរាណ​ដ៏​ចំណាស់​បំផុត ដែល​គេ​បាន​រកឃើញ ហើយ​ជា​ផូស៊ីល​ដ៏​សំខាន់​មួយ ដែល​ជួយ​ឲ្យ​អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​អាច​សិក្សា​ស្វែងយល់​​កាន់តែ​ច្បាស់​ អំពី​ដើម​កំណើត និង​ដំណើរវិវឌ្ឍ​នៃ​តំណពូជ​របស់​មនុស្ស​យើង។ ទីភ្នាក់ងារ​ណាសា​បាន​យកឈ្មោះ “លូស៊ី” នេះ ទៅ​ដាក់​ឲ្យ​យានអវកាស​ដែល​ទៅ​សិក្សា​អំពី​អាចម៍ផ្កាយ​នេះ គឺ​ដោយសារ​តែ​គេ​គិត​ថា ផូស៊ីល​នៃ​គ្រោងឆ្អឹង​អាច​ជួយ​ឲ្យ​យើង​សិក្សា​ស្វែងយល់ អំពី​ដំណើរវិវឌ្ឍ​របស់​មនុស្ស​យ៉ាងណា អាចម៍ផ្កាយ​​ក៏​អាច​​ជួយ​ឲ្យ​អ្ន​កវិទ្យាសាស្រ្ត​​សិក្សា​ស្វែងយល់ អំពី​ដំណើរវិវឌ្ឍ​នៃ​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ​របស់​យើង​បែបនោះដែរ ពីព្រោះ​ថា អាចម៍ផ្កាយ គឺ​ជា​បំណែក​ដែល​​នៅសេសសល់ តាំង​ពី​ការ​កកើត​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ តាំង​ពី​ជាង ៤ពាន់លាន​ឆ្នាំមុន។ នៅក្នុង​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ​របស់​យើង​នេះ អាចម៍ផ្កាយ​មួយផ្នែក ស្ថិត​នៅ​ប្រមូលផ្តុំគ្នា ក្នុងតំបន់មួយ ស្ថិត​នៅ​ចន្លោះ រវាង​ភពអង្គារ និង​ភព​ព្រហស្បតិ៍ ហើយ​ដែល​គេ​ឲ្យឈ្មោះ​ថា “ខ្សែក្រវ៉ាត់​អាចម៍ផ្កាយ”។ ក៏ប៉ុន្តែ ក៏មាន​ដែរ​អាចម៍ផ្កាយ​ជាច្រើន​ផ្សេងទៀត ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​ជាមួយ​នឹង​ភពព្រហស្បតិ៍ ដោយ​ប្រមូលផ្តុំគ្នា​​ជា​ពីរផ្នែក មួយ​​​នៅត្រង់​ចំណុចឡាក្រង់ “L4” ស្ថិត​នៅ​ខាង​មុខ​ភពព្រហស្បតិ៍ និង​មួយទៀត​ស្ថិត​នៅ​ត្រង់​ចំណុចឡាក្រង់ “L5” ខាងក្រោយ​ភពព្រហស្បតិ៍។ អាចម៍ផ្កាយ​នៅ​ក្នុង​ចំណុចឡាក្រង់​ទាំងពីរ​នេះហើយ ដែល​ជា​គោលដៅ ដែល​​​យាន “លូស៊ី” ត្រូវហោះកាត់​ និង​សិក្សា​លម្អិត ដោយ​នឹង​ត្រូវ​ហោះកាត់​អាចម៍ផ្កាយ​ទាំងអស់ ចំនួន ៧ នៅ​ក្នុងរយៈពេល​ ១២ឆ្នាំ​ខាងមុខ។ ដើម្បី​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ចេញ​ទៅ​ដល់​គន្លង​ភពព្រហស្បតិ៍ ហើយ​អាច​​ហោះកាត់​អាចម៍ផ្កាយ នៅ​ក្នុង​តំបន់​ទាំងពីរ​នេះ​បាន លូស៊ី​ត្រូវការ​​ជា​ចាំបាច់​នូវ​ជំនួយ​ពី​កម្លាំង​ទំនាញផែនដី ទៅតាម​យន្តការ​ដែល​គេ​ឲ្យឈ្មោះ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ថា “Gravity Assist”។ ក្រោយ​ពីហោះកាត់​អាចម៍ផ្កាយ នៅ​តំបន់ឡាក្រង់រួច បេសកកម្ម​របស់​លូស៊ី​នឹង​ត្រូវ​បិទបញ្ចប់ ក៏ប៉ុន្តែ បើទោះជា​លែង​មាន​ដំណើរការតទៅទៀត​ហើយ​ក៏ដោយ លូស៊ី​​នឹង​បន្ត​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី ​វិល​ជុំវិញ​ព្រះអាទិត្យ​​តទៅមុខទៀត ជារៀងរហូត៕
    10/27/2021
    7:37
  • ប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោក - តើ​គេ​អាច​ទាក់ទង​ជាមួយ​យាន Voyager បាន​ដោយ​របៀបណា?
    យាន Voyager ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់បង្ហោះ កាល​ពីឆ្នាំ១៩៧៧ បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ចេញ​ពី​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ ទៅដល់​ចម្ងាយ​រហូតដល់​ទៅ​រាប់ពាន់លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ពីផែនដី។ ក៏ប៉ុន្តែ ទោះជាយ៉ាងណា គេ​នៅតែ​អាច​ទាក់ទង និង​បញ្ជូន​ទិន្នន័យ​ទៅមក​ជាមួយ​ Voyager បាន។ តើ​ការទាក់ទង​​នៅ​ក្នុងរយៈចម្ងាយ​ដ៏​ឆ្ងាយ​នេះ​ត្រូវ​ធ្វើឡើង​ដោយ​របៀបណា? នៅលើ​យាន Voyager ការទាក់ទង បញ្ជូន និង​ទទួល​ទិន្នន័យ​​ទៅមក​ជាមួយផែនដី ​ត្រូវ​ធ្វើ​តាមរយៈអង់តែនរាងជាថាស ដែល​មានមុខកាត់ ៣,៧ម៉ែត្រ ក៏ប៉ុន្តែ ដោយសារ​តែ​ធនធានថាមពល​នៅលើ​យាន​មាន​កម្រិត ដូច្នេះ Voyager អាច​បញ្ជូន​សញ្ញា​ដែល​មាន​កម្លាំង​ត្រឹម​ជាង​ ២០វ៉ាត់​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ ដើម្បីប្រៀប​ធៀប​ឲ្យងាយយល់ វិទ្យុ FM ធម្មតា​មួយ ដែល​​មានកម្លាំងផ្សាយ​ ១០​គីឡូវ៉ាត់ អាច​បញ្ជូន​សញ្ញា​បាន​​​ខ្លាំង​ជាង​រលកសញ្ញា ដែល​បញ្ជូន​ចេញ​ពី​យាន Voyager រហូតដល់​ទៅ ៥០០ដងឯណោះ។ បន្ថែម​ពីលើនេះ​ទៅទៀត ពី Voyager មកផែនដី គឺមាន​ចម្ងាយ​យ៉ាងឆ្ងាយ រហូតដល់​ទៅ​ជាង ២០ពាន់លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ឯណោះ ហើយ​គេ​ដឹង​ថា រលកសញ្ញាវិទ្យុ ក៏ដូចជា​ពន្លឺដែរ កាលណា​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅកាន់តែឆ្ងាយ កម្លាំង​ក៏​ត្រូវ​ថយចុះ​ទៅតាម​នោះដែរ គឺថយចុះ​ដោយសមាមាត្រ​ទៅនឹង​ការ៉េ​នៃ​ចម្ងាយ (Inverse Square Law)។ ដូច្នេះ រលកសញ្ញា​​កម្លាំង ២០វ៉ាត់​ពេល​បញ្ជូន​ចេញ​ពី​យាន Voyageur ទម្រាំតែ​ធ្វើ​ដំណើរ​មកដល់​ផែនដី កម្លាំង​របស់​វា​ត្រូវ​ថយចុះ​យ៉ាងខ្សោយបំផុត គឺ​ប្រមាណ​ជា ២០ពាន់លាន​ដង​ខ្សោយជាងថាមពល​ដែល​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​នាឡិកាប្រើ​ថ្ម​មួយ​ទៅទៀត។ ក៏ប៉ុន្តែ បើទោះជា​រលកសញ្ញា​ ដែល​បញ្ជូន​ចេញ​ពី Voyager នេះ​មាន​កម្លាំង​យ៉ាងខ្សោយ​បែបនេះ​ក៏ដោយ ក៏​គេ​នៅតែ​អាច​ទទួល​សញ្ញា​បាន​ដែរ តាមរយៈ​​​បណ្តាញ​ទំនាក់ទំនង​អវកាស​របស់​ណាសា ដែល​គេ​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេសថា « Deep Space Network » ហៅកាត់ថា « DSN »។ បណ្តាញ​ទំនាក់ទំនង​អវកាស​នេះ ត្រូវ​បាន​ទីភ្នាក់ងារ​ណាសា​សាងសង់ឡើង នៅ​ក្នុងទីតាំង ចំនួន​៣​ផ្សេងគ្នា នៅជុំវិញ​ពិភពលោក ដោយ​​​ពីទីតាំង​មួយទៅ​ទីតាំង​មួយ​មាន​ចម្ងាយ​ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា គឺ​មួយ​នៅ​អាមេរិក មួយ​នៅ​អេស្ប៉ាញ និង​មួយទៀត​នៅ​អូស្រ្តាលី។ នៅទីតាំង​ទាំង ៣នេះ ត្រង់​ទីតាំង​នីមួយៗ គឺ​មានអង់តែន​​យ៉ាងតិច​ចំនួន ៤ ដោយ​ក្នុង​នោះ​មាន​អង់តែន​ដ៏​​ធំសម្បើម​មួយ​មាន​មុខកាត់​រហូតដល់​ទៅ ៧០ម៉ែត្រ អម​ដោយ​​​អង់តែន​ធុនមធ្យម​ ​ជាច្រើន​ផ្សេងទៀត​ ដោយ​អង់តែននីមួយៗ​មាន​មុខ​កាត់​ ៣៤ម៉ែត្រ។ ក្រៅពីមានមុខកាត់​ធំ ព្រមទាំង​​អាច​បង្វិលខ្លួន​ទៅតាម​ទិស​ដៅ​បាន​យ៉ាងសុក្រឹត អង់តែន​ទាំងនេះ​ក៏​មាន​បំពាក់ផងដែរ ដោយ​ឧបករណ៍​ដ៏ទំនើប ដែល​អាច​បញ្ជូន​សញ្ញា​បាន​ឆ្ងាយ និង​​អាច​ទទួលសញ្ញា​​​បញ្ជូន​ពី​យានដែល​នៅ​ឆ្ងាយៗ ដូចជា យាន Voyager នេះបាន។ ក៏ប៉ុន្តែ ទោះជាមាន​បណ្តាញ​ទំនាក់ទំនង​អវកាស​យ៉ាង​ទំនើប ដូចជា Deep Space Network នេះ​ក៏ដោយ គេ​ក៏មិន​អាច​នៅបន្តទាក់ទង​ជាមួយ​យាន Voyager នេះ​ជា​រៀងរហូត​បាន​នោះដែរ។ បញ្ហា គឺ​នៅត្រង់​ថា យាន Voyager មិនត្រឹមតែ​ធ្វើ​ដំណើរ​កាន់តែ​ឃ្លាត​ឆ្ងាយ​ពី​ផែនដី​នោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ ក្នុងពេល​ជាមួយគ្នា សមត្ថភាព​ក្នុងការ​ផលិត​ថាមពល​អគ្គិសនី​នៅលើ Voyager ដែល​ជា​យាន​ដ៏​ចំណាស់​ជាង ៤០ឆ្នាំមកហើយ​នោះ ក៏​កាន់តែ​ធ្លាក់ចុះខ្សោយ​ផងដែរ ​ពីមួយថ្ងៃ​ពីមួយថ្ងៃ។ គិតមកទល់នឹង​ពេលនេះ ឧបករណ៍​វិទ្យាសាស្រ្ត​មួយចំនួន នៅលើ​យាន Voyager ត្រូវ​បាន​ណាសា​បញ្ឈប់​លែង​ឲ្យ​ដំណើរការ​​រួចទៅហើយ ដើម្បី​សន្សំសំចៃ​ថាមពល ហើយ​តាមការ​ព្យាករ គ្រប់​ឧបករណ៍​វិទ្យាសាស្រ្ត​ទាំងអស់​នៅលើ​យាន​ Voyager នឹង​ត្រូវ​បញ្ឈប់​ដំណើរការ នៅ​ត្រឹម​ឆ្នាំ២០២៥​ខាងមុខ។ ក៏ប៉ុន្តែ បើទោះជា​លែងមាន​ឧបករណ៍​ប្រមូលទិន្នន័យ​វិទ្យាសាស្រ្ត ក៏ប៉ុន្តែ Voyager នឹង​នៅតែ​បន្ត​ទាក់ទង​ជាមួយ​ផែនដី​បាន តាមរយៈ Deep Space Network ក្នុងរយៈពេល​ប្រមាណ​ជា ១០ឆ្នាំក្រោយ​មកទៀត គឺ​​រហូត​ទៅដល់​​អំឡុង​ឆ្នាំ២០៣៦ ទើប Voyager ​ត្រូវ​អស់​ថាមពល ដាច់ការ​ទាក់ទង​ទាំងស្រុងជាមួយ​នឹង​ភពផែនដី​របស់​យើង៕
    10/19/2021
    7:39
  • ប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោក - Voyager៖ យានអវកាស​ដែល​ធ្វើ​ដំណើរ​បាន​ឆ្ងាយបំផុត
    Voyager គឺជាយានដំបូងបង្អស់ ដែលអាចធ្វើដំណើររហូតចេញផុតពីប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ចូលទៅដល់លំហ ដែលគេឲ្យឈ្មោះថា Interstellar។ បេសកកម្មរបស់ Voyager ក៏បានជួយឲ្យអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តអាចស្វែងយល់បានយ៉ាងច្រើនផងដែរ អំពីប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើង។ យាន Voyager ​ត្រូវបានគេ​​បាញ់​បង្ហោះ​​​នៅ​ឆ្នាំ១៩៧៧ ដោយ​ Voyager-2 ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់បង្ហោះ​មុន នៅថ្ងៃទី២០ ខែ​សីហា ហើយ​ជាង​ពីរសប្តាហ៍​ក្រោយ​មកទៀត គឺនៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ទើប Voyager-1 ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់បង្ហោះ​ទៅតាម​ក្រោយ។ Voyager-1 នេះ ថ្វីដ្បិត​តែ​បាញ់បង្ហោះ​ក្រោយ​មែន ក៏ប៉ុន្តែ ធ្វើ​ដំណើរ​ក្នុងគន្លងមួយ ដែល​ត្រូវ​ទៅដល់​ភពព្រហស្បតិ៍​មុន​ Voyager-2 គឺ​ទៅដល់​​នៅថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧៩ (២ឆ្នាំកន្លះ​ក្រោយ​បាញ់បង្ហោះ ក៏ប៉ុន្តែ ៤ខែមុន Voyager-2)។ Voyager-1 ហោះកាត់​ក្បែរភពព្រហស្បតិ៍ ក្នុងរយៈចម្ងាយ​យ៉ាងជិត គឺ​ត្រឹមតែ​ប្រមាណជា ២៨ម៉ឺន​គីឡូម៉ែត្រ​ប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺ​ជិតជាងចម្ងាយ​រវាង​ផែនដី និង​ព្រះចន្ទ​ទៅទៀត។ ការហោះកាត់​ក្បែរ​បែបនេះ ធ្វើ​ឲ្យ​ Voyager-1 ត្រូវ​រងនូវ​កម្លាំង​ទំនាញ​យ៉ាងសម្បើម​របស់​ភពព្រហស្បតិ៍ ហើយ​តាម​យន្តការ Gravity assist កម្លាំង​ទំនាញ​នេះ​បាន​ជួយ​ឲ្យ​ Voyager-1 បង្កើន​ល្បឿន​រហូតដល់​ទៅ​ជិតទ្វេដង គឺ​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ក្នុងល្បឿន​​ប្រមាណ​ជា ៧ម៉ឺន​គីឡូម៉ែត្រ​ក្នុងមួយម៉ោង សំដៅ​ទៅកាន់​ភពបន្ទាប់ គឺ​ភពសៅរ៍។ ក៏ប៉ុន្តែ បើទោះជា​នៅ​ក្នុង​ល្បឿន​យ៉ាងលឿន​បែបនេះ​ក៏ដោយ Voyager 1 ត្រូវ​ចំណាយពេល​រហូត​ដល់​ទៅ ២០ខែ (ជាង១ឆ្នាំកន្លះ) ទើប​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅដល់​ភពសៅរ៍ នៅថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៨០។ នៅត្រង់​ភពសៅរ៍​នេះ Voyager 1 មិនត្រឹមតែ​ត្រូវ​តែ​ហោះកាត់​​ភពសៅរ៍​ដោយ​ផ្ទាល់​តែ​ប៉ុណ្ណោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ បេសកកម្ម​ដ៏​ចម្បង​មួយ​ទៀត គឺ​ហោះកាត់​ក្បែរ​ព្រះចន្ទ​ដ៏ធំ​របស់​ភពសៅរ៍ គឺ “ទីតង់” (Titan)។ ភាព​ចាំបាច់​នៃ​គន្លងផ្លូវ​ដែល​ត្រូវ​ហោះកាត់ក្បែរ​ទីតង់​នេះ​ហើយ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​បេសកកម្ម​របស់ Voyager 1 ត្រូវ​បញ្ចប់​ត្រឹម​ភពសៅរ៍ ដោយ​ក្រោយ​ពី​ហោះកាត់​ទីតង់ ភពសៅរ៍​​រួច ឥទ្ធិពលនៃកម្លាំងទំនាញ​​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​​​គន្លងរបស់ Voyager 1 ត្រូវហោះ​​ចាក់ឡើងទៅលើ ចេញ​ពី​​ប្លង់​​នៃគន្លងតារាវិថី​របស់​ភព ហើយ​ហោះ​សំដៅ​ទៅ​ក្រៅ​​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ Voyager 2 ​ហោះកាត់​ភពព្រហស្បតិ៍ នៅថ្ងៃទី៩ កក្កដា ឆ្នាំ១៩៧៩ ហើយ​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​មកដល់​ភពសៅរ៍ នៅថ្ងៃទី២៥ សីហា ឆ្នាំ១៩៨១ គឺ​ជិត ១០ខែ​ក្រោយ Voyager 1។ បន្ទាប់ពី​ហោះចេញ​ពី​ភព​សៅរ៍ Voyager-2 បាន​បន្ត​ដំណើរ​ទៅ​ហោះ​​កាត់​ភព​អ៊ុយរ៉ានុស នៅថ្ងៃទី២៤ មករា ឆ្នាំ១៩៨៦ ហើយជាង​៣ឆ្នាំ​ក្រោយ​មកទៀត ​ហោះកាត់​ភព​ណិបទូន នៅថ្ងៃ​ទី​២៥ សីហា ឆ្នាំ១៩៨៩ មុននឹង​បន្ត​ដំណើរ​ចេញ​ទៅ​ប៉ែក​ខាង​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ដោយចាក់ចុះ​ទៅ​ខាង​ក្រោម ផ្ទុយ​ពី​ទិសដៅ​របស់ Voyager 1។ មកទល់​នឹង​ពេលបច្ចុប្បន្ន​នេះ យាន​ទាំងពីរ​សុទ្ធតែ​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ចេញ​ពី​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ទៅដល់​លំហ ដែល​គេ​ឲ្យឈ្មោះ​ជាភាសាអង់គ្លេស​ថា Interstellar ដោយ Voyager 1 បាន​ចេញ​ពី​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ កាល​ពី​ឆ្នាំ២០១២ ហើយ​​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅដល់​​​ចម្ងាយជាង ២៣ពាន់លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ពីផែនដី (២១ម៉ោងនិង២៥នាទីពន្លឺ) ចំណែក Voyager 2 ចេញ​ពីប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ នៅឆ្នាំ២០១៨ ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​ស្ថិត​នៅចម្ងាយ​ប្រមាណ ២០ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រ​ពីផែនដី (១៧ម៉ោងនិង៤៦នាទីពន្លឺ)៕
    10/11/2021
    9:40

À propos de ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក

Site web de la radio

Écoutez ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក, ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ ou d'autres radios du monde entier - avec l'app de radio.fr

ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក

ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក

Téléchargez gratuitement et écoutez facilement la radio et les podcasts.

Google Play StoreApp Store

ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក: Podcasts du groupe

ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ពិភពលោក: Radios du groupe

Information

En conséquence des restrictions de votre navigateur, il n'est pas possible de jouer directement la station sur notre site web.

Vous pouvez cependant écouter la station ici dans notre Popup-Player radio.fr.

Radio