Partner im RedaktionsNetzwerk Deutschland
AccueilPodcastsSanté
នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

Podcast នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ
Podcast នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

ajouter

Épisodes disponibles

5 sur 24
  • មនុស្ស​​ជិតកន្លះផែនដី មាន​បញ្ហា​សុខភាពមាត់​ធ្មេញ
    បើ​តាមសេចក្តី​ប្រកាស​របស់​​អង្គកា​រសុខភាព​ពិភពលោក កាលពី​ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍​ទី ១៧ វិច្ឆិកា ២០២២ ​មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ ប្រមាណ​៣៥០០​លាននាក់ ពោលគឺ​ជិត​ពាក់​កណ្តាល​នៃ​ប្រជាជន​សរុប​នៅ​លើ​ភពផែនដី មាន​បញ្ហា​សុខភាពមាត់​និង​ធ្មេញ។ ដង្កូវស៊ីធ្មេញ ជា​ជំងឺ​ដែល​មាន​កើត​ច្រើន​ញឹកញាប់ជាង​គេ។ ក្នុង​ចំណោម​​ប្រជាជន​សរុបរស់​នៅលើ​ផែនដី​​ចំនួន ៨ពាន់​លាន​នាក់ (គិត​ត្រឹម​ថ្ងៃទី ១៥ ​វិច្ឆិកា ​២០២២) ៤៥%​ ឬ​ត្រូវ​ជា​៣៥០០​លាននាក់ មាន​ជំងឺ​ដង្កូវស៊ីធ្មេញ ជំងឺ​អញ្ចាញ (ហើម-រលាក ​អញ្ចាញ) និង​ជំងឺ​មហារីក​មាត់ធ្មេញ។ នេះ​បើ​តាម​​របាយការណ៍​​ថ្មី របស់​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក ទើប​ចេញ​ផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី ១៧ វិច្ឆិកា ២០២២ ដែល​លាត​ត្រដាង​ជា​លើក​ទី​មួយ អំពី​ទំហំ​នៃ​ជំងឺ​មាត់ធ្មេញ​លើ​​ផែនដី ក្នុង​១៩៤ប្រទេស​។ ក្នុងអំឡុង​​ពេល​៣០​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​មកនេះ ករណី​អ្នក​មាន​បញ្ហា​មាត់​ធ្មេញ បាន​កើន​ឡើង​ចំនួន ១ពាន់​លាន​នាក់។ តួលេខ​នេះ ជា​សន្ទទស្សន៍​ដ៏ច្បាស់​លាស់​មួយ​បញ្ជាក់​ឱ្យ​ឃើញ​ថា មាន​មនុស្ស​ច្រើន​ខ្លាំងណាស់ ដែល​គ្មាន​លទ្ធភាព​ទទួល​បាន​ការ​ការពារ និង​ការ​ព្យាបាល​ជំងឺ​មាត់​ធ្មេញទេ ទើប​ត្រូវធ្លាក់​ខ្លួន មាន​ជំងឺ​ដង្កូវស៊ីធ្មេញ ហើម​រលាក​អញ្ចាញ បាក់​ធ្មេញ និង​មហារីក​។ នេះ​បើ​តាម​របាយការណ៍​ដដែល។ ធ្មេញ​ដង្កូវ​ស៊ី គ្មាន​ការ​ព្យាបាល ជា​ជំងឺ​មាត់​ធ្មេញ​ដែល​កើត​ឡើង​ច្រើន​ជាង​គេ និង​លើ​មនុស្ស​ជាង​២៥០០​លាន​នាក់​។ ចំណែក​១ពាន់​លាន​នាក់​ផ្សេង​ទៀត មាន​ជំងឺ​អញ្ចាញ ដែល​ជា​ដើម​ហេតុ​ដ៏​ចម្បង​នាំ​ឱ្យ​មនុស្ស​បាក់​ធ្មេញ​អស់។ បើ​តាម​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​ ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ​ មាន​ករណី​ជំងឺ​មហារីក​មាត់ធ្មេញ​ថ្មី ចំនួន ​ប្រមាណ​៣៨០ ០០០នាក់។ ​កត្តា​ហានិភ័យ​ចម្បង​គេ នាំឱ្យ​មាន​បញ្ហា​មាត់ធ្មេញ គឺ​បណ្តាល​មក​ពី​​ការ​ទទួល​ទាន​ស្ករ​​ច្រើនជ្រុល និង​ជក់​បារី​ហើយ​ទទួល​ទាន​សុរា។ ដោយ​មិនចម្លែក​ បើ​តាម​របាយការណ៍​ដដែល បីភាគបួន​នៃ​អ្នក​ជំងឺ​មាត់ធ្មេញ​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ក្រីក្រ​និង​មធ្យម។ ប៉ុន្តែ​នៅលើ​ពិភពលោក​ទាំងមូល​ មិនថា​នៅក្នុង​ប្រទេសណា​ តំបន់​ណា​ទេ គឺ​អ្នក​ក្រ  ជនពិការ ឬ​មនុស្សចាស់ និង​អ្នកងាយរងគ្រោះ ដែល​ពុំអាច​ទទួល​បានការ​ព្យាបាល​និង​ថែទាំ​សុខភាព​មាត់​ធ្មេញ​ត្រឹម​ត្រូវ ព្រោះ​គ្មាន​មធ្យោបាយ។ ការព្យាបាល​ធ្មេញ​ ថ្លៃ​ខ្លាំងណាស់។ របាយការណ៍​នេះ​បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ឱ្យ​ឃើញ​ជា​ថ្មី និង​យ៉ាង​ក្រឡែត អំពី​វិសមភាព​ក្នុង​សេវា​សុខភាព​មាត់​ធ្មេញ​ និង​គូស​បញ្ជាក់​ដោយ​ចំៗ​អំពីបន្ទុក​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​ ចំពោះ​ការ​ថែរក្សា​ព្យាបាល​សុខភាព​​មាត់​ធ្មេញ រហូត​បណ្តោយ​ឱ្យ​ជំងឺ​លេច​ឡើង​យ៉ាង​ច្បាស់​ និង​មិន​អាច​លាក់​បាំង​បាន ក្នុង​ចំណោម​ប្រជាជន​ក្រីក្រ​ និង​ទន់ខ្សោយងាយរងគ្រោះ​ខ្លាំង។ សម្រាប់​​លោក​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​ Tedros Adhanom Ghebreyesus ពិភពលោកធ្វេសប្រហែស​នឹង​បញ្ហា​​សុខភាព​មាត់​ធ្មេញ តាំងពីដើម​​មក បើ​ទោះបី​ជា​ដឹង​ថា វិធានការ​​ការពារដែល​ចំណាយអស់​​តិចសោះ អាច​បញ្ចៀស​មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​ធំ​មិន​ឱ្យ​មាន​បញ្ហា​សុខភាព​មាត់​ធ្មេញ​ក៏ដោយ។​ ​ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជាលោក ចេញ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍ លើក​ទឹក​ចិត្ត​ឱ្យ​អាជ្ញាធរ​គ្រប់​ប្រទេស ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​កត្តា​ហានិភ័យ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ ដោយ​ត្រូវ​អប់​រំ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឱ្យ​យល់​អំពី​របប​អាហារ​ត្រឹម​ត្រូវ មាន​ជាតិ​ស្ករ​តិច ឈប់​ជក់បារី​​ចុក​ថ្នាំ កាត់​បន្ថយ​ការ​ទទួល​ទាន​សុរា និង​មាន​ថ្នាំ​ដុះ​ធ្មេញល្អ សម្បូរ​ជាតិ​Fluore​ ដែល​​ថោក​ល្មម​ឱ្យ​​ពល​រដ្ឋ​គ្រប់​ស្រទាប់​វណ្ណៈ​មាន​លទ្ធភាព​​ទិញ​បាន។ នៅក្នុង​អនុសាសន៍ អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក បាន​ធ្វើ​ប​ញ្ជី​រាយ​សំណើ​មួយ​ចំនួន​ធំ សម្រាប់​ឱ្យ​គ្រប់ប្រទេស​ដោះស្រាយ​និង​គិត​គូរ​បញ្ហា​សុខភាព​មាត់​ធ្មេញ មាន​ជា​អាទិ៍​ការ​អំពាវនាវ​ឱ្យ​បញ្ចូល​សេវាថែទាំមាត់​ធ្មេញ ទៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​កម្មវិធីថែទាំ​​សុខភាព​បឋមតែម្តង។ នៅ​ពេល​មាត់​ធ្មេញ អញ្ចាញ មាន​សុខភាព​មិន​ល្អ​នោះ សុខភាព​រាង​កាយ​ក៏​ត្រូវ​ប្រឈម​នឹង​គ្រោះថ្នាក់​ដែរ ដោយ​ផ្តើម​ដំបូង ជា​អាការៈ​ធុំ​​ក្លិនមាត់ រលាក បំពង់​ក ក្រពះ ឬ ​​បេះដូង​។ ហើយ​នៅពេល​ថ្មីនេះៗ អ្នកស្រាវជ្រាវ​អាមេរិក បាន​ទម្លាយ​ការ​សម្ងាត់ តាម​រយៈ​ការ​សិក្សា​ពីរ​ ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ១៥​វិច្ឆិកា ក្នុង​ទំព័រ​ទស្សនាវដ្តី Cell Report និង​នៅថ្ងៃ​ទី ១៦​វិច្ឆិកា ក្នុង​ទំព័រ​ទស្សនាវដ្តី Nature ដែល​បញ្ជាក់​ថា មាន​បាក់តេរី ​នៅក្នុង​មាត់ កប់​ក្នុង​កំណក​ជើង​ធ្មេញ របស់​មនុស្ស​គ្រប់រូប​ ប្រភេទ Fusobacterium nucleatum​​ អាចបណ្តែត​​និង​ទៅ​ផ្តុំ​ ក្នុង​បរិមាណ​ដ៏​ច្រើន​លើសលុប ក្នុង​ដុំ​សាច់​មហារីក​នៅមាត់ និងនៅ​ពោះវៀនធំ។ អាច​លាក់​ខ្លួន​ក្នុង​សរីរាង្គ​មហារីក​ហើយ បាក់តេរី​នេះមាន​សមត្ថភាពបំប៉ន​កោសិកា​មហារីក​ឱ្យ​រីក​រាលដាល​ទៅ​ជា​ជំងឺ​មហារីក​ដំណាក់កាល​មេតាស្តាយ៉ាង​លឿន​រហ័ស។ ជាង​នេះទៅទៀត បាក់តេរី​នេះ ចេះ​ពង្វក់​ប្រព័ន្ធការពារ​ខ្លួន​ ឱ្យ​លែង​ចេះ​ការពារ​សរីរាង្គ​​ទៀត។ សម្រាប់​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ ការ​សិក្សា​នេះ បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​អំពី​ទំនាក់ទំនង​ជា​យថាហេតុ​នៃ​សុខភាព​មាត់​ធ្មេញ​និង​ហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក៕
    12/9/2022
    8:45
  • រលាក​ទង​សួត ជា​ជំងឺ​មិន​សូវ​ធ្ងន់ តែ​មាន​រោគ​សញ្ញា​គួរ​ឱ្យ​ភ័យខ្លាំង
    ទើប​បាន​ស្បើយ​ពី​ជំងឺ​កូវីដ មន្ទីរពេទ្យ​បារាំង កំពុងរង​សម្ពាធ​យ៉ាង​ខ្លាំង និង​ដំឡើង​កំរិត​អាសន្ន​ត្រៀម​សង្គ្រោះជា​ថ្មី​ ដោយហេតុ​តែមាន​ករណី​ទារក​កើត​ជំងឺ​រលាក​ទងសួត​ កើន​ឡើង​ច្រើន​ខុស​ប្រក្រតី។ ជា​ជំងឺ​ដែល​កើត​ឡើង​យ៉ាង​ញឹកញយ​លើក​ទារកនិ​ងក្មេង​អាយុ​ក្រោម​២​ខួប រលាក​ទងសួតមិនមែន​ជា​​ជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ​ទេ ប៉ុន្តែ​ពេល​ខ្លះ​ជំងឺអាច​ធ្វើ​ទុក្ខខ្លាំង ដែល​ចាំបាច់​ត្រូវបញ្ជូន​អ្នក​ជំងឺ​ទៅ​​ព្យាបាល​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​​​។ ​បទ​អន្តរាគមន៍​របស់​​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ែត ពិសេស គ្រូពេទ្យ​ឯកទេស​កុមារ នៅមន្ទីរ​ពេទ្យ​កុមារ​អង្គរ​ ក្រុង​សៀមរាប។
    11/30/2022
    7:58
  • ដំណេកខ្លីជា​សម្ព័ន្ធភាព​ដ៏គ្រោះ​ថ្នាក់​នៃ​​​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ
    នៅពេល​មាន​ចាប់​ពីអាយុ​៥០​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ ការ​សំរាន្ត​​តិចម៉ោងពេក​ អាច​នឹង​បង្កើន​គ្រោះ​កើត​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ​ជា​ច្រើន​។ នេះ​បើ​តាម​ការ​ដាស់​តឿន​របស់​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បារាំង​ដែល​ទើប​ចេញ​ផ្សាយ​លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​របស់​ខ្លួន​ ស្តី​អំពី​ទំនាក់ទំនង​​ដ៏​គ្រោះ​ថ្នាក់​រវាង​ ការ​សំរាន្ត​តិច​ និង​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃរបស់​មនុស្ស​នៅពេល​ចូល​វ័យ​៥០​ឆ្នាំ។ ច្បាប់​​ធម្មជាតិ តម្រូវ​ឱ្យ​យើង​​ចំណាយ​ពេល​វេលាក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​ៗ​ យ៉ាង​ហោច​និង​ជា​មធ្យម​មួយ​ភាគបី​​ សម្រាប់​ដេក ព្រោះ ដំណេក​មាន​សារៈសំខាន់​ណាស់​។ ដំណេក​មាន​តួនាទី​គ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ គ្រប់​គ្រង​ដំណើរការ​របស់​បញ្ញា របស់​ប្រព័ន្ធការ​ពារខ្លួន ឬ​ដំណើរការ​បំប្លែង​មេតាបូលិក។ ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត ដំណេក​មិន​គ្រប់គ្រាន់​នឹង​​ធ្វើ​ឱ្យ​ខូច​សុខភាព ដោយ​អាច​នឹង​នាំ​ឱ្យ​កើតជំងឺ​​រ៉ាំរ៉ៃ​ ផង សម្រាប់​មនុស្ស​ចាប់​ពី​អាយុ​៥០​ឆ្នាំឡើង​ទៅ​។ ​បើ​តាម​ការ​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​វេជ្ជសាស្ត្រ​បារាំង សំរាន្ត​យប់​គ្រប់គ្រាន់​មាន​សារៈ​សំខាន់​ខ្លាំងណាស់​សម្រាប់​សុខភាព ជា​ពិសេស​សម្រាប់​មនុស្ស​ចាស់។ ដំណេក​គ្រប់គ្រាន់ គឺ​ជា​ថ្នាំព្យាបាលជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ​មួយ​ចំនួន​ធំ ដ៏​សក្តិសិទ្ធ។ តើ​ដូច​ម្តេច​ទៅ​ដែល​ហៅ​ថា​ដំណេក​គ្រប់គ្រាន់ ? សូម​ស្តាប់​ប្រសាសន៍​របស់​អ្នក​ស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិត អិនដាយ ហ្វាទូ អិនដូយ គ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​ប្រព័ន្ធប្រសាទ​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​សេណេហ្កាល់ ៖ “ដើម្បី​អាច​ប្រមូល​កម្លាំង​បាន​ពេញ​គ្រប់គ្រាន់​ល្អ គេ​ត្រូវ​គេង​ឱ្យ​បាន​ពី​ ៦ ទៅ​១០​ម៉ោង ឬ​ជា​មធ្យម​៨​ម៉ោង សម្រាប់​មនុស្ស​​ពេញ​វ័យ។ តែ​រយៈ​ពេល​គេង ​នេះ​ វា​អាច ប្រែប្រួល​តិច​ឬ​ច្រើន​​ទៅ​តាម​មនុស្ស។ អ៊ីចឹង​ហើយ​បាន​ជា​គេប្រើ​ពាក្យ​​ថា អ្នក​គេង​តិច អ្នកគេង​ច្រើន។ សេចក្តី​ត្រូវ​ការ​ផ្នែក​ដំណេក​ក៏​ប្តូរ​ផ្លាស់​ទៀត​ទៅ​តាម​វ័យ​ ដោយសារកត្តា​ច្រើន​យ៉ាង ដូច​ជា​ កត្តា​ចិត្ត កត្តាសរីរវិទ្យា និង​បរិស្ថាន ព្រមទាំង​កត្តា​ក្រៅ​ខ្លួន​ផ្សេង​ទៀត ដែលអាច​ជះ​​ឥទ្ធិពល​ទៅ​លើ​គុណភាព​នៃ​ដំណេក​របស់​មនុស្ស​យើង។ » ​តើ​ដំណេក​មានទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ​យ៉ាង​ណា​ និង​តើ​កង្វះ​ដំណេក របស់​មនុស្ស​អាយុ​៥០​ឆ្នាំ អាច​សម្រួល​ឱ្យមាន​ផលវិបាក​​អ្វីខ្លះ ? លទ្ធផលនៃ​​ការ​សិក្សា​របស់​​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បារាំង បាន​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​ថា​ បើ​​គេ​សំរាន្ត​តិច​ជាង​៥ម៉ោងក្នុង​មួយ​យប់ នៅអាយុ​៥០ឆ្នាំ គ្រោះហានិភ័យកើត​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ​ ទី​មួយ បាន​កើន​ឡើង​​២០%។ កាន់​តែអាក្រក់​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត បើ​យើង​បន្ត​សំរាន្ត​មិន​គ្រប់គ្រាន់ ​នៅអាយុ ៥០​ឆ្នាំ នៅ៦០​ឆ្នាំ ឬដល់​​៧០ឆ្នាំ នោះ​ហានិភ័យលេច​ជំងឺពហុមុខ​​នឹងកើន​ឡើង​ប្រមាណ​ពី​ ៣០ ទៅ​៤០%។​ កំណើន​ហានិភ័យកំរិត​​នេះ គ្មាន​ពាក់​ព័ន្ធ​​​នឹង​របៀប​របប​ រស់​នៅ​និ​ងហូបចុក​ទេ មាន​ន័យ​ថា​ទោះ​អ្នក​មាន​របៀប​របប​រស់​ល្អ​ត្រឹម​ត្រូវ​ ធ្វើ​កីឡា ហាត់​ប្រាណ​ ធ្វើ​ចលនា​បញ្ចេញកម្លាំង​កាយ​សម្បទា មិនជក់​បារី មិន​ផឹក​ស្រា​ ក៏​ដោយ ក៏​ហានិភ័យ​មាន​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ​កើន​ដែរ ឱ្យ​សំរាន្ត​មិន​គ្រប់។ កង្វះ​ដំណេក នាំ​ឱ្យ​​ឈឺ ហើយ​​អាចសម្លាប់​​​ជីវិត​បាន​​ទៀត។ ​អ្នក​គេង​តិច​ជាង​៥​ម៉ោង​ក្នុង​មួយ​យប់ មាន​ហានិភ័យ​ស្លាប់​លើសគេ​​២៥%​។ នេះ​ជា​ហេតុផល​ដែល​ងាយ​​ពន្យល់​​ ​ព្រោះអ្នក​​​ផ្ទុក​​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ តែង​​មាន​អាយុ​សង្ឃឹម​រស់ខ្លី។ ដូច្នេះ​ សូម​កុំ​មើល​ស្រាល​ ការ​ដេក ឱ្យ​សោះ ! នៅពេល​ដេក​មាន​យន្តការ​ជា​ច្រើន​ឡើង​បន្ត​បន្ទាប់​គ្នា។ យន្តការ​នៃ​ដំណេក “ដេក​មិន​មែន​គ្រាន់​តែជា​​ការ​បិទ​ភ្នែកជិត​ទៅ​​លែង​ឃើញ​អ្វី ហើយ​គ្មាន​រឿង​អ្វី​កើត​ឡើង​សោះ​នោះ​ទេ។ ​ដំណេក​ជា​ដំណើរប្រទាក់គ្នា​ជា​ច្រើនវដ្ត​ ដែល​ក្នុង​មួយ​វដ្ត​ៗ​មាន​បី​​ដំណាក់កាល​ទៀត។ ដំណាក់ទីមួយ ឬ​មួយ​ភាំង​ដំបូង ជា​ការចាប់​ផ្តើម​​លក់​រលីវៗ ដោយ​​​វិញ្ញាណ​យើង​នៅ​ដឹង​ នៅ​ឮ​សំឡេង​ជុំ​វិញ​ខ្លួន​ ហើយ​ងាយនឹង​​ភ្ញាក់​បាន។ តែ​បើ​អ្វីៗ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដោយ​រលូន ដំណេក​ឈានចូល​ដល់វគ្គ​​លក់​ស្កប់ស្កល់ ដោយ​យើង​នឹង​លង់ក្នុង​ដំណេកយ៉ាងជ្រៅ។ គឺ​វេលានេះ​​ហើយ​ដែល​យើងបាន​សម្រាកដោយ​​ពិតៗ ដោយ​បាន​ស្រង់និង​ប្រមូល​​កម្លាំង​ឡើង​វិញ ប្រៀប​ដូច​ជាការ​​​សាក​បំពេញ​ថ្ម ព្រោះ​នៅ​ក្នុង​ពេល​នោះ ខួរក្បាល​កម្ចាត់​ចេញ​​ជាតិ​ពុល​ ហើយបង្កើត​ឡើង​វិញនូវ​ថាមពលសម្រាប់​ទៅ​បំពេញ​​កម្លាំង​ឱ្យ​កាយសម្បទា​ដែល​ប្រឹង​​អស់​ពេញ​មួយ​​ថ្ងៃ សម្រាប់​ពង្រឹង​ប្រព័ន្ធការពារ​ខ្លួន ឬ​ពង្រឹង​ការ​ចងចាំ​ជា​ដើម។ បន្ទាប់​មក​ទៀត​ បើ​គ្មាន​អ្វីមក​រំខាន ​ដំណេក​ឈាន​ចូល​ដល់​វគ្គ​ទីបី ឬ​ហៅ​ថាវគ្គ​សុបិន្ត (ជា​ភាសា​បច្ចេកទេស​ ដំណេក​​ប៉ារ៉ាដុកសាល់) ដែល​នៅពេល​នោះ ដោយ​មាន​សកម្មភាព​អគ្គីសនី​ខ្លាំង​ក្នុង​ខ្លួន យើង​ចាប់​ផ្តើម​យល់​សប្តិផ្សេង តែ​​យើង​បន្ត​លង់លក់​ហើយ​ខ្លួនប្រាណ​​នៅ​ដេក​ស្ងៀម​ឈឹង​ទេ។ វដ្ត​ដំណេក​ទាំង​​​បី​ដំណាក់​នេះ​​​មាន​រយៈពេល​ប្រមាណ​៩០នាទី​ ដែល​​ក្នុង​មួយ​យប់ៗ អាច​មាន​ពី​៤​ទៅ ៦​វដ្ត​វិល​បន្តឆ្លាស់​​គ្នា​ សម្រាប់​អ្នក​មាន​ដំណេក​ពី​៦ទៅ​៩ម៉ោង ដែល​ក្នុង​នោះ​ ជា​មធ្យម ​២៥%​ជា​ដំណាក់​កាលប្រមូល​​ថាមពល​ឡើង​វិញ។ ហេតុ​ដូច្នេះហើយ​បានមនុស្ស​យើង​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​សំរាន្ត​ឱ្យ​បាន​ច្រើន​បំផុត​តាម​ដែរ​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន។ ជា​ដំណឹងល្អ អ្នក​សំរាន្ត​ច្រើន​លើស​ពី៩​ម៉ោង ក្នុង​មួយ​​យប់ មិន​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ​ពហុមុខ​ទេ។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ បើអ្នក​​​មានផ្ទុក​​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ​មួយ​ហើយ ហើយ​ប្រឹង​​ប្រតិបត្តិ​ដំណេក​បាន​យ៉ាង​​​ច្រើន​គ្រប់គ្រាន់​ ៩ម៉ោង តែ​​មាន​​ជំងឺ​រ៉ាំ​រ៉ៃ​ពហុមុខផ្សេង​ទៀតលេច​តាម​ក្រោយ​ នោះ​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​យល់​ថា ការ​គេង​ច្រើន​​​ជា​ផលវិបាក​នៃ​ជំងឺ មិនមែន​ជាមូលហេតុ​នៃ​​ជំងឺ​ទេ។ វ័យ៥០ឆ្នាំ វ័យ​ពិបាក​ដំណេក ប៉ុន្តែ​គួរ​ឱ្យ​សោកស្តាយ​ ជិត​ពាក់​កណ្តាល​នៃ​មនុស្ស​វ័យ​៥៥​ឆ្នាំ​ មាន​​ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ​ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​មួយជាប់​នឹង​ខ្លួន ឧទាហរណ៍ជំងឺ​លើស​ឈាម ឬ​ជំងឺ​មហារីក។ មនុស្ស​ចាស់​អាយុ​លើស​៦៥​ឆ្នាំ​ជាង​ពាក់​កណ្តាល​មាន​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ​ជាប់​នឹង​ខ្លួន​យ៉ាង​ហោច​ពីរ​មុខ និង​ឡើង​ដល់​ជាង​៧០%​សម្រាប់​អ្នក​មាន​អាយុ​លើស​ពី ៧៥​ឆ្នាំ។  បើ​​មាន​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ​ទីមួយ​លេច​ឡើង​ហើយ គេ​ច្បាស់​ជា​មាន​ហានិភ័យ​អភិវឌ្ឍ​ជំងឺ​ពហុ​មុខ​ផ្សេង​ទៀត ដែល​អាច​ធ្វើ​ឱ្យឆាប់​​ស្លាប់​បាន។ មាន​ជំងឺ​ច្រើន ផលវិបាកក៏​មាន​ច្រើន គ្រោះ​ស្លាប់​មុន​អាយុ​ក៏​ខ្ពស់​ខ្លាំង​​ដែរ។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយបាន​ជា​យើង​ចាំបាច់​​ត្រូវ​ចេះ​ថែទាំ​សុខភាព​ដំណេក​។ ការ​សិក្សា​របស់​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បារាំង​ មាន​កម្ម​វត្ថុ​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​អំពី​ភាព​សំខាន់​នៃ​ការ​រក្សា​អនាម័យ​ក្នុង​រស់​នៅ​ល្អ​ សម្រាប់​មនុស្ស​គ្រប់​វ័យ​ រាប់​ទាំង​មនុស្ស​ចូល​ដល់​វ័យ​​៥០​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ​ដែរ។ វ័យ​ដែល​ល្បី​ថា​ពិបាក​ដេក ឬ​ចាប់​ផ្តើម​មាន​វិបត្តិ​ដំណេក ក្រ​សំរាន្ត​លក់​ឬ​ឆាប់​ភ្ញាក់។ ជា​ការ​ដាស់តឿន​រំលឹក ដំណេក​សមរម្យ​និង​គ្រប់គ្រាន់​សម្រាប់​​មនុស្ស​ធំ​ពេញ​វ័យ​ ត្រូវ​មាន​រយៈ​ពេល​៧​ទៅ​៨ម៉ោង។ ដើម្បីជួយ​សម្រួល​ឱ្យ​មាន​ដំណេក​មាន​គុណភាព​ល្អ​ប្រសើរ ត្រូវ​ប្តូរផ្លាស់​​ទម្លាប់​រស់​នៅល្អក្នុង​ជីវិត​ និងបរិស្ថាន​នៅ​ជុំ​វិញ​ខ្លួន ដែល​ប៉ះពាល់​ដល់​រយៈពេល​និង​គុណភាព​ដំណេក។​   ​សូម​អញ្ជើញ​ចូល​សំរាន្ត​និង​ភ្ញាក់ពី​ដំណេក​ ឱ្យ​បាន​ទៀត​ទាត់​ម៉ោង ដើរ​ឬ​នៅ​ឱ្យ​ត្រូវ​ពន្លឺ​ព្រះអាទិត្យ​នា​ពេល​ថ្ងៃ ធ្វើ​កីឡា​ហាត់ប្រាណ​បញ្ចេញ​ចលនា​កាយសម្បទា ឧទាហរណ៍​ដើរ​ឱ្យ​បាន​យ៉ាង​ហោច​៣០នាទី ចៀសវាង​កុំ​លេង​ទូរស័ព្ទ មើល​ទូរទស្សន៍​នៅលើ​គ្រែមុន​ពេល​ហៀប​សំរាន្ត ចៀសវាងកុំ​ទទួល​ទាន​កាហ្វេ តែ សុរា ចាប់​ពី​ពេល​បាក់​រសៀល​ទៅ​ ឬ​ត្រូវ​សំរាន្ត​ក្នុង​បន្ទប់ ងងឹត បិទ​ភ្លើង ត្រជាក់ល្មម​និង​មាន​ខ្យល់​ចេញ​ចូល​ល្អ៕
    11/23/2022
    9:30
  • ទឹកនោម​ផ្អែម​ជាជំងឺ​ប្រទេស​អ្នកមាន តែ​ជា​ជំងឺ​​​រាតត្បាត​ក្នុង​ប្រទេស​ក្រីក្រ
    ថ្ងៃទី ១៤ វិច្ឆិកា ជា​ទិវា​ពិភពលោក​ប្រឆាំង​នឹងជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម។ មិន​មែន​ជា​ជំងឺ​ឆ្លង​ទេ តែ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​បាន​ផ្តើម​រាតត្បាត​ និងសម្លាប់​ជីវិត​មនុស្ស​​ច្រើន​ជាង​ជំងឺ​ស៊ីដា គ្រុនចាញ់ និង​របេង​បូក​បញ្ចូល​​គ្នា​ទៀត។ ពោលគឺ​មាន​ស្លាប់​ប្រមាណ​៥​លាន​នាក់​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ ឬ​ត្រូវ​ជាស្លាប់​​ម្នាក់​នៅរៀង​រាល់៧វិនាទី។ ​ជា​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ​ ដែល​នរណា​ក៏​ស្គាល់។ បច្ចុប្បន្ននេះ​ ​នៅលើ​ពិភពលោក មនុស្ស​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​១០នាក់ ត្រូវ​ជា​ជិត ៥៣៧លាន​នាក់ មាន​ផ្ទុក​ជាតិ​ស្ករ​ក្នុង​ឈាម​លើស​កំរិត។ ហើយផ្ទុយ​ពី ការ​គិត ទឹក​នោម​ផ្អែម​មិនមែន​ជា​ជំងឺ​របស់​ប្រទេសអ្នកមាន​ទេ។ ៧០%​នៃ​អ្នក​ជំងឺ​រស់​នៅក្នុង​ប្រទេស​មាន​ចំណូល​ទាប​និង​មធ្យម។ ​អ្នក​ជំងឺ​​មិន​ស្លាប់​ដោយ​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ផ្ទាល់​ទេ។ អ្នកជំងឺទឹកនោម​ផ្អែម ​អាច​​ស្លាប់​ដោយ​ផលវិបាក​នៃ​ជំងឺ​ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ស្ថានភាព​សុខភាព​ទូទៅ​របស់​មនុស្ស​ធ្លាក់​ចុះ​ជា​លំដាប់ ៖ ដោយ​ធ្វើ​​ឱ្យ​ខូច​​តម្រង​នោមខូច​​ប្រព័ន្ធ​សរសៃ​ឈាម​។ អ្នក​ជំងឺ​អាច​ស្លាប់​ នៅពេល​តម្រង​នោម ធ្វើ​ទុក្ខ​ ​គាំង​លែង​ដើរ។ អ្នក​ជំងឺត្រូវ​​ស្លាប់​ព្រោះ​តែ​ស្ទះ​ ឬ​ដាច់​សរសៃ​ឈាម​បេះដូង​។ ជា​ការ​ស្លាប់​ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ផល​ប៉ះពាល់​នៃ​ជំងឺ​ មិនមែន​ដោយ​ជំងឺ​ផ្ទាល់​ទេ។ អ៊ីចឹង​ហើយ​បាន​ជាអ្នក​ខ្លះ​គេ​ចាត់​ទុក​ជំងឺ​ទឹកនោម​ជា​ជំងឺ​ស្ងាត់ៗ។ តំបន់​ដែល​មាន និង​ដែល​គេ​ធ្លាប់​សម្គាល់​ឃើញ​ថា​មាន​​អ្នក​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ច្រើនគេ គឺ​តំបន់​អាមេរិក​ឡាទីន តែ​អ្វី​ដែលគួរ​ឱ្យ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​បំផុត​នោះ គឺ​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក និង​អាស៊ី​ក៏​មាន​អ្នក​ជំងឺ​ទឹក​នោមផ្អែម​ច្រើន​ខ្លាំង​ណាស់ដែរ។ នៅអាស៊ី ក្នុង​ប្រទេស​ចិន​តែ​មួយ​មាន​អ្នក​ជំងឺ​ដល់​ជាង​១០០លាន​នាក់​ស្រេច​ទៅ​ហើយ។ នៅ អាហ្វ្រិក​ ​ចំនួន​អ្នក​ជំងឺ​មាន​ជាង ២២លាន​នាក់​ហើយ​ និង​ឡើងមួយ​ជា​ពីរ ​ដល់​៤២លាន​នាក់​នៅឆ្នាំ​១៥ឆ្នាំ​ខាង​មុខ។ ហេតុអ្វី ​មាន​កំណើន​អ្នក​ជំងឺទឹកនោម​ផ្អែម​ច្រើន​នៅតាម​ប្រទេស​ក្រីក្រ ? កត្តាដ៏​ចម្បង​មួយ​ដែល​នាំ​ឱ្យ​កើត​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ប្រភេទ​ទី​២ គឺ​ភាពស្រណុក​ជ្រុល និង​កង្វះ​សកម្មភាព-​ កង្វះ​ការ​បញ្ចេញ​ឬ​ធ្វើ​ចលនា​រាងកាយ​ដែល​បណ្តាល​មក​ពី​របៀប​របប​រស់​នៅ​ថ្មី បែប​អ្នក​ក្រុង ព្រមទាំង​របៀប​របប​ហូបចុក ដោយ​ទទួល​ទាន​ចំណីអាហារ​ មាន​ជាតិ​ខ្លាញ់ជ្រុល ប្រៃ​ខ្លាំង និង​មាន​ថាមពលច្រើន​ហួសហេតុ។ ហើយ​នៅក្នុង​ប្រទេស​ក្រីក្រ​កំពុង​អភិវឌ្ឍ មាន​​កត្តា​អាយុ​វែង​មួយ​បន្ថែម​ទៀត។ អាយុ​សង្ឃឹម​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​ចាប់​កើន​ឡើង ដូច្នេះ​ចំនួន​អ្នក​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ត្រូវ​តែ​លេច​ឡើងច្រើន និង​កើន​ឡើង​ដែរ ព្រោះ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ជា​ប្រភេទមួយ​នៃ​​ជំងឺរបស់​មនុស្ស​ចាស់។ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​ករណីទ្វីបអាហ្វ្រិក ក៏​ដូច​ជា​បណ្តា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​ផ្សេង​ទៀត ដែល​ល្បី​ថា​ជា​ប្រទេស​ក្រីក្រ ទទួល​ទាន​មិន​គ្រប់គ្រាន់ និង​ថែម​ទាំង​មាន​វិបត្តិ​ខ្វះ​អាហារូបត្ថម្ភ​ផង​នោះ មាន​បញ្ហា​ប្រឈម​ពីរ​ផ្ទុយ​គ្នាតែ​កើត​ទន្ទឹមពេល​តែ​មួយ​ គឺ​ បញ្ហា​ខ្វះអាហារ និង​បញ្ហា​ហូបជ្រុល។ ការ​ហូប​អាហារច្រើន​ជ្រុល​ បណ្តាល​មក​ពី​ប្រទេស​/សង្គម​នោះ​កំពុង​ធ្វើ​អន្តរកាល​អាហារ។ ​អន្តរកាល​អាហារ ​ពី​មុន​ប្រទេស​មានទម្លាប់​ប្រពៃណី​ទទួល​ទាន​អាហារ​ ជា​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ (បាយ) ជា​អាហារ​ដែល​ផ្តល់​ថាមពល​ច្រើន សម្រាប់​ទៅ​ចិញ្ចឹម​រាងកាយ​ដែល​ប្រើ​កម្លាំង​​ ធ្វើ​ស្រែ​ធ្វើ​ចំការ ... តែ​តាំងពី​១០-១៥​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​នេះ​មក ពួកគាត់​ចាប់​ផ្តើម​ប្តូរ​ទម្លាប់​មក​ទទួល​ទាន​អាហារ​បែប​ឧស្សាហកម្ម​ និង​ទទួល​ទាន​សាច់​សត្វ កាន់​តែច្រើន​ឡើងៗ (ច្រើន​ជាង​មុន​ឆ្ងាយ​ណាស់)។ ជា​ការ​ប្តូរ​ផ្លាស់​គំរូ​អាហារ​បែប​បូរាណ​ ដែល​មានថាមពល​ច្រើន​​ជា​​មូលដ្ឋានស្រាប់​ទៅ​ហើយ​​ ដោយ​ត្រូវ​បន្ថែម​​សារធាតុ​ក្លុយស៊ីត​ ជាតិ​ខ្លាញ់​ ​ជាតិ​សាច់​សត្វ បូក​នឹង​ការ​និយម​ភេសជ្ជៈ​ផ្អែម​​ដែល​ផ្តល់​​ថាមពល​លឿន​ខ្លាំងទៀត​ របប​អាហារ​ថ្មី​​នាំ​ផល​អាក្រក់ណាស់​​ដល់​​សុខភាព។ ដំបូង​គេ​គិត​ថា​កំណើន​អ្នក​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ បណ្តាល​មក​ពី​​ការ​ប្តូរ​ផ្លាស់​ទម្លាប់​ទទួល​ទាន​ចំណី​អាហារ​បែប​បុរាណ​ ខ្លះ​ថាមក​ពីការ​ប្រកាន់​​របប​អាហារ​បែប​​អឺរ៉ុប តែ​តាម​ការ​ពិត​​ដោយ​ហេតុ​កត្តា​ទាំងពីរ​បូក​បញ្ចូល​គ្នា។ គឺ​អន្តរកាល​អាហារ​នេះ​ហើយ​​ដែល​មិន​ល្អ​ និង​ធ្វើ​ផ្ទុះ​ករណី​ធាត់​ ​និង​ ​ធាត់​ជ្រុលចុកខ្លាញ់​។ ពូជ ? ​ពូជ​ ក៏ជា​កត្តាមួយ​ដែល​នាំ​ឱ្យ​ងាយ​កើត​ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម​ដែរ។ មកទល់​ពេល​នេះ ពុំ​ទាន់​មាន​ការ​សិក្សា​ណាមួយ​ដែល​អាច​ពន្យល់​បំភ្លឺ​បាន​១០០%ទេ ប៉ុន្តែ​គេ​ចាប់យល់​ខ្លះៗ អំពី​ករណី​​ពលរដ្ឋដើម​​កំណើត​​អាស៊ី និង​អាហ្វ្រិក​ មាន​​កំណើន​​ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម​ខ្លាំង។ ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម​កើន​ខ្លាំង​នៅ​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក​និ​ងអាស៊ី​ហើយ ពលរដ្ឋ​អាស៊ី អាហ្វ្រិក រស់​នៅ​លើ​ទ្វីប​អាមេរិក​ក៏​ងាយ​មាន​ហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម ជាងពលរដ្ឋ​ស្បែក​សដែល​មាន​របៀប​របប​រស់​នៅ​និ​ងហូបចុក​ដូច​គ្នា​ទៀត។ ​បើ​តាម​ក្រុមគ្រូពេទ្យ​មួយ​ចំនួន នេះគឺ​បណ្តាល​មកពី​សរីរាង្គកាយ​របស់​​ពលរដ្ឋ​អាស៊ី​និងអាហ្វ្រិក​មាន​ ការ​បែងចែង​សារធាតុ​ខ្លាញ់ផ្សេង ដែល​ងាយ​ពុល ទើប​បាន​ជា​អត្រា​អ្នក​កើត​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ហាក់​ឡើង​ខ្ពស់។ ចំណុច​មួយ​ទៀត​ដែល​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រដូច​ទម្លាប់​ពុំ​ទាន់​យល់​ស្រប​គ្នា​ទាំង​ស្រុង​​នោះ គឺ​គេ​គិត​​ថា​ប្រជាពលរដ្ឋ​អាស៊ី និង​ពិសេស​អាហ្វ្រិក​ ​ធ្លាប់​រង​ភាព​អត់​ឃ្លាន តាំង​ពី​ជា​ច្រើន​តំណ ទើប​សរីរាង្គកាយ និង​ប្រព័ន្ធ​មេតាបូលិករបស់​ពួក​គេ​ធ្លាប់​និង​ ធន់​ខ្លាំង ហើយ​អាច​ដំណើរ​ការ​បាន​យ៉ាង​ល្អ​ ជាមួយ​នឹង​ចំណីអាហារ​តែ​បន្តិច​។ ស្រាប់​តែឥលូវ​មាន​​​ញ៉ាំ​ច្រើន​ ប្រព័ន្ធ​ ​មេតាបូលិកបំប្លែងមិនទាន់ ក៏​នាំ​ឱ្យ​មាន​លេច​ជា​ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម​ឡើង។ តែ​នេះ​ជា​សម្មិតកម្ម​ដែល​អន្តរជាតិ​កំពុង​បន្ត​ជជែក​គ្នា​នៅឡើយ ពុំ​ទាន់​មានការ​ព្រមព្រៀង​ជាក់​លាក់ទេ៕ ​អន្តរាគមន៍​របស់​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត ទូច​ ឃុន គ្រូពេទ្យ​ឯកទេស​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​ព្រះកុសមៈ​ ក្រុង​ភ្នំពេញ និង​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត ស្តេហ្វាន បឺសង់សុង Stéphane Besançon ប្រធាន​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​បារាំង “សុខភាព​ទឹក​នោមផ្អែម”។
    11/21/2022
    9:14
  • កីឡា​ យវុវ័យ និង​ជំងឺ​ធ្លាក់​ទឺក​​​ចិត្ត
    ប្រសិន​បើ​យើង​ចង់​ថែរក្សា​សុខភាព និង​ការពារមិន​ឱ្យ​កើត​ ឬ​មិន​ឱ្យ​ជំងឺ​ខ្លះ​ មាន​ជាអាទិ៍​ជំងឺ​ផ្លូវ​ចិត្ត​ ធ្លាក់​រ៉ាំរ៉ៃ​ធ្ងន់ធ្ងរ​បាន ត្រូវ​ធ្វើ​តាម​អនុសាសន៍​ណែនាំ​របស់​គ្រូពេទ្យ ដែល​មាន​តាំងពី​ការ​ប្តូរ​ទម្លាប់​អាក្រក់​ ទៅ​ប្រកាន់​យក​ទម្លាប់​ល្អ ឬ​ត្រូវ​ចៀសវាង​ទម្លាប់​មួយ​ចំនួន​។ ទម្លាប់​ដ៏​ល្អ​មួយ​សម្រាប់ទ្រទ្រង់ និង​ការ​ពារ​​​សុខភាព​នោះ ​គឺ​ការ​​ប្រកាន់ទម្លាប់ធ្វើ​ចលនា​​បញ្ចេញ​កម្លាំង​កាយ​សម្បទា​។ នេះ​ហើយ​ជា​ប្រធានបទ​នៃ​កម្មវិធី​សុខភាពថ្ងៃ​នេះ។​​ កីឡា​នាំ​មក​នូវ​សុខភាព​ល្អ នេះ​ជា​ពាក្យ​ស្លោក​ដែល​គ្មាន​នរណា​អាច​បដិសេធ​ប្រឆាំង​បាន​ទេ។ ប៉ុន្តែ​គេ​កម្រ​និយាយ​ណាស់ អំពី​ផលវិបាក​នៃ​ការ​មិន​ធ្វើ​កីឡា​សោះ​ សម្រាប់​សរីរាង្គ​កាយ។ អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​ បាន​គណនា​ឃើញ​ថា នៅ​រវាង​ពី​ឆ្នាំ​២០២០ ទៅ​២០៣០ នឹង​មាន​មនុស្ស​៥០០លាន​នាក់​នៅលើ​ពិភពលោក ​កើត​ជំងឺ​បេះដូង ទឹកនោម​ផ្អែម ធាត់​ជ្រុល និង​ជំងឺ​មិន​ឆ្លង​ផ្សេង​ទៀត ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ហេតុ​តែ​ស្រណុក​ជ្រុល​ពេក។ មាន​ន័យ​ថា ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ ពិភពលោកត្រូវ​​ចំណាយ​ប្រាក់​ជាង​២៧​ពាន់​លាន​ដុល្លារ សម្រាប់​ព្យាបាល​ជំងឺ​ស្រណុក​ជ្រុល ដែល​អាច​បញ្ចៀស​បាន​ដោយ​ប្រើ​មធ្យោបាយ​ដ៏​សាមញ្ញ​មួយ គឺ​ធ្វើ​ចលនា​បញ្ចេញ​កម្លាំង​កាយ​សម្បទា។ តាំងពី​ឆ្នាំ​២០០០​មក ពេល​វេលា​ដែល​យើង​ត្រូវ​ចំណាយ​កម្លាំង​មិន​បាន​កើន​ឡើង​សោះ។ យ៉ាង​ហោច​ ១ម៉ឺន​ជំហាន ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​ កម្រ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្វាគមន៍​ណាស់។ ​ជា​មធ្យម មនុស្ស​ប្រុស​ម្នាក់ ក្នុង​ចំណោម​បួន​នាក់ និង​ស្ត្រីបី​នាក់​ក្នុង​ចំណោម​​១០នាក់ មិនបាន​​ធ្វើចលនា​គ្រប់តាម​​ម៉ោងដ៏​ទាបបំផុត ដែល​កំណត់​ដោយ​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោកទេ។ ​ កាន់​តែ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ទៅទៀត គឺ​តួលេខ​នៃ​ភាពអសកម្ម​របស់​​ក្មេង​ជំទង់។ បើ​តាម​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក ក្មេង​ជំទង់ចំនួន​ ៨៥%​ មិន​បាន​បញ្ចេញ​ចលនា​​គ្រប់គ្រាន់​ទេ​។ ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃៗ ក្មេង​កំពុង​ពេញវ័យ​​ត្រូវការ​បញ្ចេញ​​​កម្លាំងធ្វើ​កីឡា​ យ៉ាង​ហោច​មួយ​ម៉ោង។ ប៉ុន្តែ ដោយ​ជាក់​ស្តែង ​មានក្មេង​ជំទង់អាយុ​ពី​៦​ទៅ​១៧​ឆ្នាំ ​ភេទ​ប្រុស​ពាក់​កណ្តាល​ និង​​​ភេទ​ស្រី​ ​ មួយ​ភាគ​បី​ប៉ុណ្ណោះ​បាន​ធ្វើ​ចលនា​គ្រប់​គ្រាន់​ តាម​អនុសាសន៍​របស់​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​។ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បារាំង​ពន្យល់ថា ការ​ឡើង​ខ្លួនជា​កម្លោះក្រមុំ​​ ជា​កត្តា​សំខាន់​មួយដែល​មក​បញ្ចុះ​សកម្មភាព​របស់​ក្មេង​ជំទង់​ទាំងពីរ​ភេទ តែ​​ក្មេង​ស្រី​លែង​សូវ​បញ្ចេញ​ចលនា​ គួរ​ឱ្យ​កត់​សម្គាល់​ខ្លាំង​ជាង។ ជា​តួលេខ ក្មេង​ប្រុស​ ​​ចំនួន​៧០% ក្មេងស្រី​​៥៦% ធ្វើ​ចលនា​គ្រប់គ្រាន់ នៅ​អាយុពី​៦ទៅ​១០ឆ្នាំ ទល់​នឹង​​៣៤%​សម្រាប់​ក្មេងប្រុស និង​២០%សម្រាប់​​ក្មេង​ស្រី​ នៅពេល​ចូល​ដល់​អាយុ​១១-១៤​ឆ្នាំ និង​ត្រឹម​តែ​១៦%សម្រាប់​ក្មេង​ស្រី​នៅអាយុ​១៥-១៧​ឆ្នាំ (ក្មេង​ប្រុស​៤០%)។ ហេតុ​អ្វី បាន​ជា​តួលេខ​នៃ​ក្មេង​ធ្វើ​កីឡា​ ខុស​គ្នា​ឆ្ងាយ​ខ្លាំង​ម្ល៉េះ​រវាង​ក្មេង​ស្រី​និង​ក្មេង​ប្រុស​ ? ការ​សិក្សា​ជា​ច្រើន​បាន​បង្ហាញថា​មក​ពី ក្មេង​ស្រី មិន​ត្រូវ​ចាប់​អារម្មណ៍​រឿង​ធ្វើ​កីឡា​ប្រកួត​ប្រជែង​ ហើយ​ម្យ៉ាង​ទៀត​គឺ​បញ្ហា​ទីកន្លែង​ធ្វើ​កីឡា​ប្រាត់​ប្រាណ​និង​បរិស្ថានជុំ​វិញ​ខ្លួន​ ដែល​មក​កំរិត​ឪពុកម្តាយ​មិន​ឱ្យ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ឬ​ជំរុញ​កូន​ស្រី​ឱ្យ​ទៅ​បញ្ចេញ​កម្លាំង​កាយធ្វើ​កីឡា​​ ដូច​ជំរុញ​កូនប្រុស។ ជា​ចុងក្រោយ ការ​សិក្សា​ជា​ច្រើន​បាន​ឆ្លុះ​ឱ្យ​ឃើញ​អំពី​ឥទ្ធិពល​នៃកំរិត​ជីវភាព​របស់​គ្រួសារ​ ចំពោះ​សុខភាព​កីឡា​របស់​កូនស្រីប្រុស។ គ្រួសារ​ខ្សត់ខ្សោយ​មិន​សូវ​ធ្វើ​កីឡា​ទេ។ ធ្វើកីឡា មិនមែន​មាន​ន័យ​ថា​ត្រូវ​ទៅ​ចុះ​ឈ្មោះ​ធ្វើ​ជា​កីឡាករ​អាជីព​ទេ។ ឱ្យ​តែ​ធ្វើ​​សកម្មភាព បញ្ចេញ​កម្លាំង​កាយ​សម្បទា ទោះ​ក្នុង​កំរិត​ទាប ឬ​មធ្យម​ ក៏​បាន​ដែរ​។ មាន​ចិត្ត​ចង់​ធ្វើ​កីឡា​ដែរ តែ​បរិស្ថាន​នៅជុំ​វិញ​ខ្លួន អេក្រង់ រថយន្ត ម៉ូតូ ការងារអង្គុយ មិន​អាច​ជំនះ​ចិត្ត​ដែល​ត្រូវ​ការ​​ភាព​ស្រណុក​ស្រួល​បាន​ទេ។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត តើ​ត្រូវ​ធ្វើ​ដូច​ម្តេច​ ដើម្បី​មាន​ចិត្ត​ចាប់​ផ្តើម​ធ្វើ​កីឡាហាត់​ប្រាណ​ទៅ បើ​មួយ​ថ្ងៃៗ រវល់​វាល់​ល្ងាច ធ្វើ​ការ​អស់​កម្លាំង​ហើយ ត្រូ​វគិត​គូរ​រឿង​គ្រួសារ​ហូបចុក​នៅ​ផ្ទះ​ ហើយ​អ្នក​ខ្លះ​មាន​បញ្ហា​សុខភាព​មួយ​មុខ​ទៀត​នោះ ?! យល់អំពី​សារៈ​សំខាន់​នៃ​​ការ​ធ្វើ​ចលនា​ ដឹង​អំពី​គុណប្រយោជន៍​នៃ​ការ​ហាត់​ប្រាណ​​ធ្វើ​កីឡា ចំពោះ​បេះ​ដូង ចំពោះ​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ និង​ចំពោះ​ផាសុកភាព​នៃ​រាងកាយ​ និង​ផ្លូវចិត្ត​ ហើយ ត្រូវ​ជ្រើសរើស​កីឡា​ដែល​សក្តិសម​នឹង​ខ្លួន​អ្នក​​ជា​ទីបំផុតផង ដែល​អ្នក​ចូល​ចិត្តជាង​គេ​ផង និង​ត្រូវ​តាំង​ចិត្ត​អនុវត្ត​ទៅតាម​ល្បឿន​និង​សមត្ថភាព​នៃ​ខ្លួនប្រាណ​យើងទៀត។ បើ​​ធ្វើ​កីឡា​ប្រកប​ដោយ​​​ភាព​រីករាយ​ក្នុង​ចិត្ត នោះ​ចំណង់​និង​ជំនក់​ចិត្ត​ហាត់ប្រាណ​និង​ធ្វើ​កីឡា​នឹង​កើត​ឡើង​ដោយ​ឯងៗ៕
    11/9/2022
    8:31

Radios similaires

À propos de នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

Site web de la radio

Écoutez នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ, ភ្ញៀវប្រចាំថ្ងៃ ou d'autres radios du monde entier - avec l'app de radio.fr

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

Téléchargez gratuitement et écoutez facilement la radio et les podcasts.

Google Play StoreApp Store

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ: Podcasts du groupe

នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ: Radios du groupe