Radio Logo
RND
Écoutez {param} dans l'application
Écoutez ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក dans l'application
(26.581)(171.489)
Sauvegarde des favoris
Réveil
Minuteur
Sauvegarde des favoris
Réveil
Minuteur
AccueilPodcastsInformations
ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក

ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក

Podcast ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក
Podcast ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក

ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក

ajouter

Épisodes disponibles

5 sur 24
  • ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក - តើវិសមភាពវ៉ាក់សាំងជាដើមហេតុនាំឲ្យមានមេរោគបំប្លែងខ្លួនអូមីក្រុង?
    មេរោគបំប្លែងខ្លួន​ឈ្មោះ អូមីក្រុង កំពុងតែ​ធ្វើ​ឲ្យ​គេព្រួយបារម្ភ នៅ​ស្ទើរតែគ្រប់ទីកន្លែង​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​ ជាហេតុ​នាំ​ឲ្យ​មាន​ឡើងវិញ នូវ​​ការ​កម្រិត ឬ​ហាមឃាត់​ការធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្លងព្រំដែន​ រីឯ​សកម្មភាព​សេដ្ឋកិច្ច​ក៏​ប្រឈម​នឹង​ភាព​រអាក់រអួល ដែល​អាច​ប៉ះពាល់​ទៅ​ដល់​ការ​ស្តារ​សេដ្ឋកិច្ច​ចេញ​ពី​វិបត្តិ​កូវីដ។ ការលេចមុខ​នៃ​មេរោគបំប្លែងខ្លួន​ថ្មីនេះ​ត្រូវបាន​​​អ្នកជំនាញ​ជាច្រើន​​ទាញភ្ជាប់​ទៅនឹង​កត្តាចម្បងមួយ គឺ​ការ​ចែកចាយ​មិនស្មើភាពគ្នា​នៃ​វ៉ាក់សាំង​កូវីដ រវាង​ប្រទេស​អ្នក​មាន និង​ប្រទេស​ក្រីក្រ។ តើ​វិសមភាព​នៃ​ការ​ចែកចាយវ៉ាក់សាំង​មានទំនាក់ទំនង​យ៉ាងណា​នឹង​​ការលេខមុច​នៃ​មេរោគបំប្លែងខ្លួនថ្មី? អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​​ទាញ​ភ្ជាប់​វិសមភាព​នៃ​ការចែកចាយ​​​វ៉ាក់សាំង​ទៅនឹង​ការលេចមុខ​នៃ​មេរោគបំប្លែងខ្លួន​ថ្មី ពីព្រោះគេដឹងថា ការបំបែ្លងខ្លួន​នៃ​មេរោគ​កូវីដ​ ក៏ដូចជា​មេរោគ​ផ្សេងទៀតដែរ កើតឡើង​នៅ​ពេលដែល​មេរោគបំបែកខ្លួន ហើយ​ការ​បំបែកខ្លួន​នេះ​មិន​អាច​ធ្វើឡើង​ដោយ​ឯកឯងបាននោះទេ គឺ​ត្រូវការ​ជំនួយ​ពី​កោសិកា​របស់​មនុស្ស។ ដូច្នេះ វាកើតឡើង នៅពេល​ដែល​មាន​ការ​ឆ្លង​រាលដាល​ខ្លាំង​នៅ​ក្នុង​សហគមន៍។ ​​​ក្រោយ​ពីមេរោគ​​ឆ្លង​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ខ្លួន​របស់​មនុស្ស​ណាម្នាក់ មេរោគ​ត្រូវ​បំបែក​ខ្លួន​ពីមួយទៅមួយ​​បង្កើន​ចំនួន​កាន់តែច្រើន ហើយ​នៅ​ក្នុងការ​បំបែក​ខ្លួន​នេះ ថ្វីដ្បិត​តែ​ភាគច្រើន មេរោគ​នៅ​រក្សា​រូបរាង​ដើម​ដូចមុន​សុទ្ធសាធ ក៏ប៉ុន្តែ ម្តងម្កាលក៏មាន​ដែរ​មេរោគដែល​​បំបែក​ខ្លួន​​​​ខុស​គ្នា​បន្តិចបន្តួច​ពី​ទ្រង់ទ្រាយ​ដើម ហើយ​បង្កើត​បាន​ទៅជា​មេរោគបំបែ្លងខ្លួន​ថ្មី។ ដូច្នេះ នៅ​ប្រទេស​ណា​ដែល​​​ប្រជាជន​ទទួល​បានវ៉ាក់សាំង​ក្នុង​អត្រា​​ទាប ​ការ​ឆ្លង​រាលដាល​​តៗគ្នា​ពី​មនុស្សម្នាក់​ទៅ​មនុស្ស​ម្នាក់​​នៅ​​មានអត្រាខ្ពស់ មេរោគ​ក៏​​មាន​ឱកាស​បំបែក​ខ្លួន​បាន​កាន់តែច្រើន ហើយ​ប្រូបាប៊ីលីតេ​នៃ​ការ​បំប្លែងខ្លួន​ក៏​មាន​កាន់តែ​ច្រើន​ទៅតាម​នោះផងដែរ។ នៅ​ក្នុងករណី​មេរោគបំប្លែងខ្លួន​ថ្មីចុងក្រោយ​នេះ គេ​បាន​កត់សម្គាល់ថា​ អូមីក្រុង​រីករាលដាល​ចេញ​ពី​តំបន់​អាហ្វ្រិក ដែល​ជា​តំបន់​សម្បូរ​ប្រទេស​ក្រីក្រ ហើយ​ទទួល​បាន​វ៉ាក់សាំងកូវីដ​​​ក្នុង​អត្រាទាប។ បើទោះជា​​មកទល់នឹង​ពេលនេះ គេ​នៅ​មិនទាន់​អាច​ដឹង​ច្បាស់​ អំពី​ដំណើរ​ដើមទង​នៃ​ការ​បំប្លែងខ្លួន ក៏ដូចជា អំពី​កម្រិតគ្រោះថ្នាក់​របស់​​មេរោគបំប្លែង​ខ្លួន​​អូមីក្រុងនេះនៅឡើយ​ក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែ​ គេអាច​សង្កេតឃើញ​ជាក់ស្តែង​ថា នៅពេល​ដែល​មេរោគបំប្លែងខ្លួន​ថ្មី​នេះ​លេចមុខឡើង ស្ទើរតែគ្រប់ប្រទេស​ទាំងអស់​នៅទូទាំងពិភពលោក​ទាំងមូល រាប់ទាំង​ប្រទេស​ដែល​បាន​ចាក់វ៉ាក់សាំង​ក្នុងអត្រា​ខ្ពស់​ផង សុទ្ធតែ​ត្រូវ​រងផលប៉ះពាល់ បើទោះជា​នៅមិនទាន់​រងផលប៉ះពាល់​ដោយផ្ទាល់​ពី​ការ​ឆ្លងមេរោគបំប្លែងខ្លួនថ្មីនេះនៅឡើយ ក៏​ត្រូវ​រងផលប៉ះពាល់​រួចទៅហើយ ពី​ការ​រឹតត្បឹត​ការធ្វើ​ដំណើរ និង​ការគំរាមកំហែង​ដល់​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច ដែល​កំពុងតែ​ផុយស្រួយស្រាប់។ អ្នក​ជំនាញ​នៅ​វិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រ​ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីស បាន​ប្រាប់​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​អាអែហ្វប៉េ​ថា ការលេចមុខនៃ​មេរោគ​បំប្លែងខ្លួន​អូមីក្រុង​នេះ គួរតែ​ជា​សញ្ញា​អាសន្ន​មួយ​ឲ្យ​គ្រប់គ្នា​ភ្ញាក់ខ្លួន​ទទួលស្គាល់​ពី​សារៈសំខាន់​នៃ​ការចែកចាយវ៉ាក់សាំង​ប្រកបដោយ​សមភាព​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ទាំងមូល ពីព្រោះ​ថា គ្មាន​ប្រទេស​ណាមួយ​​​អាច​មាន​សុវត្ថិភាពពេញលេញ​នោះទេ បើទោះជា​ប្រទេស​នោះ​មានអត្រាវ៉ាក់សាំង​ខ្ពស់​ក៏ដោយ ដរាបណា​កូវីដ​នៅតែ​បន្ត​រីករាលដាល​គ្រប់គ្រង​មិនបាន​នៅ​​ក្នុង​ប្រទេស​ណាមួយ។ ការឆ្លងរាលដាល​ក្នុងសហគមន៍​ក្នុង​ប្រទេស​ណាមួយ វា​បង្កើត​ជា​ឱកាស​ឲ្យ​មេរោគ​បំប្លែងខ្លួន​ទៅជា​ប្រភេទ​មេរោគ​ដែល​ឆ្លងខ្លាំងជាងមុន មានគ្រោះថ្នាក់​ជាងមុន ឬ​អាច​ធន​នឹង​វ៉ាក់សាំង​ ហើយ​នៅទីបំផុត ប្រទេស​ដែល​ចាក់វ៉ាក់សាំង​បាន​ច្រើនក៏​លែង​សូវមាន​ប្រសិទ្ធភាព​ការពារ ហើយ​ក៏​​ត្រូវ​ប្រឈម​នឹង​ការ​ឆ្លង​រាតត្បាត​សាជាថ្មី។ នៅក្នុង​ន័យ​នេះ​ហើយ ដែល​ប្រមុខអង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​បានលើកឡើង​ថា “ជាតិនិយមវ៉ាក់សាំង” គឺ​ការ​ប្រមូល​វ៉ាក់សាំង​ទុក​សម្រាប់​ចាក់តែ​លើ​ប្រជាជន​ខ្លួនឯង មិនមែន​ជា​ដំណោះស្រាយ​ដែល​អាច​បញ្ចប់​វិបត្តិ​កូវីដ​បាន​ឆាប់​នោះទេ ផ្ទុយ​ទៅវិញ គឺ​វាមានតែ​ពន្យារវិបត្តិ​នេះ​ឲ្យ​កាន់តែ​យូរទៅវិញ។ យុទ្ធសាស្រ្ត​វ៉ាក់សាំង​ដែល​មាន​ប្រសិទ្ធភាព គឺ​គេ​ត្រូវធ្វើ​នៅ​ក្នុង​ក្របខណ្ឌ​ពិភពលោក​ទាំងមូល ពោលគឺ គេ​គួរ​​ផ្តោត​អាទិភាព​លើ​ការ​ចែកចាយ​​វ៉ាក់សាំង​​យក​ទៅ​ចាក់​​ឲ្យ​​ប្រជាជន​ទោះ​បាន​ត្រឹម​មួយផ្នែកខ្លះ ក៏ប៉ុន្តែ នៅគ្រប់ប្រទេស​ទាំងអស់ វាប្រសើរជាជាង​ចាក់​ឲ្យ​ប្រជាជន​បាន​​គ្រប់គ្នា​ ក៏ប៉ុន្តែ នៅ​ក្នុងតែប្រទេស​ខ្លះ៕
    12/2/2021
    3:38
  • ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក - តើប្រទេសម្ចាស់ជំនួយធំៗបានជួយអ្វីខ្លះដល់ពិភពលោកក្នុងគោលដៅអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព?
    នាពេលថ្មីៗ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ Brookings បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ថ្មីមួយ ដែលបង្ហាញថា សហរដ្ឋអាម៉េរិក អាល្លឺម៉ង់ ចក្រភពអង់គ្លេស ជប៉ុន និងបារាំង គឺជាម្ចាស់ជំនួយអភិវឌ្ឍធំបំផុត សម្រាប់ គោលដៅអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ ដើម្បីតាមដានការវិវត្តន៍ និងប្រសិទ្ធភាពនៃគម្រោងជំនួយអភិវឌ្ឍទាំងនោះ បណ្ដាប្រទេសម្ចាស់ជំនួយ និងដៃគូសហការអន្ដរជាតិ បាន​បង្កើតកម្មវិធីមួយដែលគេហៅថា “ការពិនិត្យជាតិស្ម័គ្រចិត្ត”។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ប្រទេសចំនួន១៩៣នៅទូទាំងពិភពលោក បានចុះហត្ថលេខារួមគ្នា លើរបៀបវារៈឆ្នាំ២០៣០ សម្រាប់ “គោលដៅអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព” របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ គោលដៅអភិវឌ្ឍថ្មីនេះ មានលក្ខណៈជាសកល និងគ្របដណ្តប់លើវិសាលភាពទូលំទូលាយជាង ទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច សង្គម បរិស្ថាន និងនយោបាយ បើប្រៀបធៀបនឹង “គោលដៅអភិវឌ្ឍសហស្សវត្សរ៍” កាលពីឆ្នាំ២០០០ ដែលជាគោលដៅតូចចង្អៀតជាង និងផ្តោតជាពិសេស លើការលើកកម្ពស់វឌ្ឍនភាពសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម នៅក្នុងប្រទេសដែលមានចំណូលទាប និងមធ្យម។ តើអ្វីជា គោលដៅអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព? គោលដៅអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព ផ្តោតលើបញ្ហាអភិវឌ្ឍគន្លឹះ ចំនួន១៧ រួមមាន៖ (១) ការលុបបំបាត់ភាពក្រីក្រសកល (២) ការលុបបំបាត់ភាពស្រេកឃ្លានសកល (៣) សុខភាពល្អ (៤) ការអប់រំប្រកបដោយគុណភាព (៥) សមភាពយេនឌ័រ (៦) ទឹកស្អាត និងអនាម័យ (៧) ថាមពលកើតឡើងវិញ និងក្នុងតម្លៃសមរម្យ (៨) ការងារ និងសេដ្ឋកិច្ចល្អ (៩) នវានុវត្តន៍ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធល្អ (១០) ការកាត់បន្ថយវិសមភាព (១១) ទីក្រុង និងសហគមន៍ប្រកបដោយចីរភាព (១២) ការប្រើប្រាស់ធនធានប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ (១៣) វិធានការចំពោះបញ្ហាអាកាសធាតុ (១៤) ទឹកសមុទ្រប្រកបដោយចីរភាព (១៥) ការប្រើប្រាស់ដីប្រកបដោយចីរភាព (១៦) សន្តិភាព និងយុត្តិធម៌ និង (១៧) ដៃគូសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំជាសកល ប្រទេសទាំងអស់នៅលើពិភពលោក ទទួលស្គាល់ថា គោលដៅអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព គឺជាដំណើរការអភិវឌ្ឍដ៏សំខាន់ សម្រាប់ប្រទេសទាំងអស់លើពិភពលោក មិនថាប្រទេសទាំងនោះ មានកម្រិតអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចបែបណាឡើយ។ តើប្រទេសម្ចាស់ជំនួយធំៗផ្តល់ថវិកាប៉ុន្មានទៅកាន់ពិភពលោក? ផ្អែកតាមតួលេខផ្លូវការ នៅឆ្នាំ២០១៩ សហរដ្ឋអាម៉េរិកគឺជាប្រទេសផ្តល់ជំនួយអភិវឌ្ឍធំជាងគេបំផុត ដោយបានផ្តល់ជំនួយទៅកាន់ពិភពលោក ក្នុងទំហំថវិកាចំនួន ៣៤,៦ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក បន្ទាប់មកគឺ អាល្លឺម៉ង់ (២៣,៨ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក) ចក្រភពអង់គ្លេស (១៩,៤ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក) ជប៉ុន (១៥,៥ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក) និងបារាំង (១២,២ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក)។ ប្រទេសទាំងនេះជាសមាជិកនៃ គណៈកម្មាធិការជំនួយអភិវឌ្ឍ (DAC) របស់ អង្គការដើម្បីសហប្រតិបត្តិការ និងអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច (OECD)។ តើធ្វើយ៉ាងណាទើបគេដឹងថាជំនួយអភិវឌ្ឍមានប្រសិទ្ធភាព? នាពេលថ្មីៗ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ Brookings បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍ថ្មីមួយ ដើម្បីបង្ហាញអំពីការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ប្រទេសម្ចាស់ជំនួយ សម្រាប់ការសម្រេចបាន “គោលដៅអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព” និងយន្តការតាមដានការវិវត្តន៍ និងប្រសិទ្ធភាពនៃជំនួយទាំងនោះ។ បណ្ដាប្រទេសយ៉ាងច្រើន បានបង្កើតកម្មវិធីតាមដានជំនួយបរទេសរបស់ខ្លួន ទៅប្រទេសដៃគូ និងតាមដានប្រសិទ្ធភាពនៃជំនួយ ដោយប្រើប្រាស់កម្មវិធីមួយដែលគេហៅថា “ការពិនិត្យជាតិស្ម័គ្រចិត្ត ឬ Voluntary National Review”។ ម្ចាស់ជំនួយមួយចំនួន មានគេហទំព័រ ដែលរាយការណ៍អំពីកម្មវិធី និងលទ្ធផលនៃគម្រោងអភិវឌ្ឍនានា។ ជាក់ស្ដែង បណ្ដាប្រទេសផ្សេងៗរួមមាន កាណាដា ដាណឺម៉ាក អាល្លឺម៉ង់ ហ្វាំងឡង់ នូវែលសេឡង់ ស៊ុយអែត អេស្ប៉ាញ និងអូស្ត្រាលី បានបង្កើតកម្មវិធី “ការពិនិត្យជាតិស្ម័គ្រចិត្តមួយ” នេះ។ ប្រទេសទាំងនេះបានរួមចំណែកយ៉ាងច្រើន តាមរយៈការផ្តល់ជំនួយអភិវឌ្ឍ សម្រាប់ គោលដៅអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ ប្រទេសប្រើប្រាស់គោលការណ៍៥ “មនុស្ស ភពផែនដី វិបុលភាព សន្តិភាព និងភាពជាដៃគូ” និងអនុវត្តនយោបាយ “មិនចោលនរណាម្នាក់” ក្នុងគម្រោងរបស់ខ្លួន។ រដ្ឋាភិបាលអាម៉េរិកមិនបានដាក់ចេញកម្មវិធី “ការពិនិត្យជាតិស្ម័គ្រចិត្ត” នេះទេ សម្រាប់កម្រិតថ្នាក់ជាតិទេ ប៉ុន្តែ បណ្ដាទីក្រុងនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិកបានធ្វើវា។ ជាឧទាហរណ៍ ទីក្រុងញូវយ៉កបានត្រួសត្រាយផ្លូវបង្កើត ការពិនិត្យឡើងវិញដោយស្ម័គ្រចិត្តក្នុងតំបន់។ សម្រាប់សហរដ្ឋអាម៉េរិក គោលនយោបាយ និងទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍអាម៉េរិក រួមមាន៖ ទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាម៉េរិកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិ (USAID) សាជីវកម្មសហស្សវត្សរ៍ (MCC) សាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអភិវឌ្ឍ (DFC) ទីភ្នាក់ងារពាណិជ្ជកម្ម និងអភិវឌ្ឍអាម៉េរិក (USTDA) និងក្រសួងកសិកម្មអាម៉េរិក (USDA) ជាមួយដៃគូផ្តល់ជំនួយ និងយុទ្ធសាស្ត្រជាតិរបស់ប្រទេសជាដៃគូ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២០ ប្រទេសចំនួន១៦៨ បានសរសេរកម្មវិធី “ការពិនិត្យជាតិស្ម័គ្រចិត្តមួយ” ដើម្បីតាមដានការសម្រេចបានលទ្ធផលនៃគោលដៅអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពរបស់ខ្លួន ស្របពេលដែល ប្រទេសចំនួន៤៣ផ្សេងទៀត រំពឹងទុកធ្វើរឿងនេះ នៅឆ្នាំ២០២១៕
    12/1/2021
    4:17
  • ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក - Josephine Baker ជានរណា បាន​ជាបារាំង​ផ្តល់​កិត្តិ​យស​បញ្ចុះ​សព​លោកស្រី ក្នុង​វិមាន​Pantheon ?
    នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ​ទី ៣០ វិច្ឆិកា ២០២១​នេះ ​លោកស្រី Josephine Baker ហ្សូហ្សេហ្វីន បេកឺរ បាន​ក្លាយ​ជា​ស្ត្រី​ទី៦ និង​ជា​ស្ត្រី​ស្បែក​ខ្មៅ​ដំបូង​គេបង្អស់ ដែល​បារាំង​បាន​សម្រេច​បញ្ចុះ​សពនៅវិមាន​ប៉ង់តេអុង Pantheon។ វិមាន​​បញ្ចុះ​សព​ឥស្សរជន​និង​បញ្ញាវន្តដែល​បាន​កសាង​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​ឱ្យ​ប្រទេស​បារាំង។ តើ​លោកស្រី​ Josephine Baker ជា​នរណា? បាន​បញ្ចេញ​ស្នាដៃ​អ្វី​ខ្លះ​សម្រាប់​បារាំង ទើបមាន​​​​កិត្តិយសបាន​ចារ​ឈ្មោះ​​ ក្នុង​វិមាន​ប៉ង់តេអុង ? ៤៦ឆ្នាំ​ក្រោយ​មរណភាព សាកសព​លោកស្រី Josephine Baker ដែល​ជា​ស្ត្រី​ស្បែកខ្មៅ ជាតារា​សម្តែង ជា​អ្នក​ចម្រៀង ជាជនជាតិ​បារាំងដើម​កំណើត​អាមេរិក ត្រូវ​បាន​​យក​មកបញ្ចុះនៅ​ថ្ងៃទី ៣០​វិច្ឆិកា២០២១ ​ ​នៅវិមាន​ប៉ង់តេអុង ដោយមាន​ការ​ចូល​រួម​ពី​ឥស្សរជន អ្នក​​នយោបាយ​ យុវជន​ យ៉ាង​អធិកអធម និង​ដោយ​មានការចាក់​បទ​ចម្រៀង​របស់​លោកស្រី ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា "Me, Voila à Paris អូខ្ញុំ​មក​ដល់​ប៉ារីស​ហើយ" កំដរផង។ លោក​​ប្រធានាធិបតី​បារាំង លោក​អេម៉ាណុយអែល ម៉ាក្រុង ​បាន​អញ្ជើញ​មគោរព​វិញ្ញាណក្ខន្ធ ដល់​ព្រលឹង​សិល្បការិនី ដែល​មាន​ឈ្មោះល្បីល្បាញ​លើ​ពិភពលោក ដែល​បាន​ចូល​ប្រលូកយ៉ាង​សកម្ម​​ក្នុង​ចលនា​តស៊ូប្រឆាំង​ពួក​ណាហ្ស៊ី ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ប្រកាន់​ពូជសាសន៍ និង​ដែលប្រឹង​ប្រយុទ្ធ​តស៊ូ​​​ប្រមូលផ្តុំ​ពលរដ្ឋ​មាន​ឆន្ទៈ​ល្អ​ សម្រាប់​បារាំងនិង​ពិភពលោកទាំង​មូល។ មាន​ឈ្មោះ​កំណើត​ថា Freda Josephine Mcdonald ​កើតនៅ​Missouri សហរដ្ឋ​អាមេរិក ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩០៦ លោកស្រី​ បេកឺរ ជា​កូន​ស្រី​របស់​គ្រួសារ​ដ៏​ក្រីក្រមួយ និង​ត្រូវ​បាន​ឪពុក​បោះបង់​ចោលតាំង​ពី​តូច។ ​បង្ខំ​ចិត្ត​ទៅ​ស៊ីឈ្នួល​បំរើ​គេ​តាមផ្ទះ តាំង​ពី​អាយុ​៧​ឆ្នាំ Josephine Baker បាន​បញ្ចប់​ការសិក្សា​នៅត្រឹម​​អាយុ១៣ឆ្នាំដើម្បី​រៀបការ។ តែមិន​បាន​ប៉ុន្មាន​លោកស្រី​ក៏​​លែងលះគ្នា​​ភ្លាម ហើយផ្តើម​ចាប់​របរ​​ជា​អ្នក​រាំក្នុង​ក្រុមសិល្បៈ Jones Family Band។ ក្នុង​ដំណើរ​​ចេញ​សម្តែង​ជា​ពីរដ្ឋមួយ​ទៅ​រដ្ឋ​មួយ ជា​បន្ត​បន្ទាប់ នាង​​បាន​ជួប​លោក Willie Baker និង​រៀប​ការ​ជា​លើក​ទីពីរ ហើយ​ប្រើ​ត្រកូល​ Baker ជា​រៀង​រហូត​ដល់​ថ្ងៃស្លាប់។ ដើម្បីសម្រេច​បំណង​ចង់​ក្លាយ​ជា​អ្នក​សម្តែង​ល្ខោនBraodway លោកស្រី​បានបង្ខំ​ចិត្ត​​ចាកចេញពី​ស្រុក​កំណើត និង​ស្វាមីទី២ នៅ​អាយុ១៦ឆ្នាំ។ មាន​ស្នាដៃ​សម្តែង​ល្អ​ ផលិតករ​ម្នាក់​បាន​បបួល​នាង​មក​បារាំង ដើម្បីថត​ដាក់​ទស្សនាវដ្តី​ជនជាតិ​ស្បែក​ខ្មៅ  ក្នុង​ទម្រង់​ជាការរាំស្រាត​​ស្ទើរ​ស្រាតននោល ដែល​ក្រោយ​មក​លោកស្រី​បាន​សរសេរ​រិះគន់​ថា​ចំណី​​អារម្មណ៍របស់​ពួក​​អាណានិគម។ នៅ​ឆ្នាំ ១៩២៧ នាង​បាន​ឡើង​ឆាកសម្តែង​រាំ​ច្រៀង​​ក្នុង​ក្រុម Folies Bergeres។ សម្ជសសម្រស់និង​ការ​​សម្តែងរបស់​នាង​បាន​ទាក់​ចិត្តទាំង​មនុស្ស​ស្រីទាំងមនុស្សប្រុស ​មិនយូរប៉ុន្មាននាងក៏​បាន​ក្លាយ​ជា​តារា​ប្រចាំ​​កាស៊ីណូប៉ារីស និង​បាន​ជោគជ័យ​យ៉ាង​ត្រចះ​ត្រចង់​ ជាមួយ​បទ​ចម្រៀង​ J’ai 2 amours ឬ​ប្រែ​ថា “ខ្ញុំ​មាន​ស្នេហាពីរ” ដែល​​ជា​ការ​ឧទ្ទិស​ទឹកចិត្ត​សេ្នហារបស់​នាង​​ចំពោះ​ប្រទេស​កំណើត​និងក្រុង​ប៉ារីស។ នៅឆ្នាំ ១៩៣៧ នាង​បាន​រៀប​ការ​​ជា​លើកទីបី ជាមួយបុរសជា​​ជាងកាត់​ដេរ ជាតិ​ជ្វីហ្វ និង​បាន​ទទួល​សញ្ជាតិ​បារាំង។ ទន្ទឹមនឹង​ជោគជ័យ​ក្នុង​វិស័យ​សិល្បៈ លោកស្រី​មានបុព្វហេតុ​តស៊ូ​ប្រឆាំង​នឹង​ពួក​ណាហ្ស៊ី ដើរ​ជួរមុខ ដោយ​បានបន្លំ​ខ្លួន​​ធ្វើ​ជា​ចារកិច្ច​បំរើ​ឱ្យ​រដ្ឋ​បារាំង នាំ​ព័ត៌មាន​សម្ងាត់​និង​សំខាន់ៗ​ជា​ច្រើន​មក​ឱ្យ​បារាំង ឬ​ការពារ​ចារបុរស​ឱ្យ​បាន​រួច​ពី​ពួក​ណាហ្ស៊ីអាល្លឺម៉ង់ តាំង​ពី​សង្គ្រាម​ផ្ទុះឡើង​ភ្លាម រហូត​ដល់​ចប់​សង្គ្រាម​លោក។ លោកស្រី​បាន​​ចូល​បំរើ​ការងារ​ និង​ជួយ​​អង្គការ​កាកបាទក្រហម  រហូត​អស់​ទ្រព្យ​ពីខ្លួន។ នៅ​ឆ្នាំ ១៩៤៩លោក​ស្រី​បាន​មេដាយ​ជាសកម្មជន​តស៊ូ និង​​បាន​ទទួល​ឥស្សរិយស​ពី​ប្រធានាធិបតី​បារាំង ដឺហ្កោល នៅ​ឆ្នាំ ១៩៥៧។ ក្រោយមរណភាព​នៅ​ថ្ងៃទី ១២​មេសា​១៩៧៥ លោកស្រី​បានក្លាយ​ជា​ស្ត្រី​ទីមួយ​ដែល​បាន​ទទួល​មេដាយ​កិត្តិយស​យោធា។ ក្រោយ​​សង្គ្រាម​លោក ដោយចង់​ប្រែក្លាយ​ក្តីស្រមៃឃើញ​ពិភពលោក​មាន​ភាតរភាព​សាកល លោកស្រី​បាន​សុំ​កូនចំនួន​១២​នាក់មកចិញ្ចឹម មានពណ៌សំបុរ ដើមកំណើត​ សញ្ជាតិសាសនា​ខុសគ្នា​ទាំងអស់ និង​ចាប់​ផ្តើម​សកម្មភាព​គាំទ្រ​ពលរដ្ឋ​អាមេរិក​ស្បែក​ខ្មៅ​នៅ​អាមេរិក តាំង​ពី​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥៣មក។ នៅ​ថ្ងៃទី ២៣​សីហា ១៩៦៣ លោកស្រី​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្លងមហាសមុទ្ទ​​អាត្លង់ទិក ដើម្បី​ចូល​រួមដង្ហែ​ក្បួន​​បាតុកម្ម​ជាមួយ​ Martin Luther King ទាមទារ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ឱ្យ​ជន​ស្បែក​ខ្មៅ​នៅអាមេរិក ក្នុង​ឯកសណ្ឋាន​ជាវីរនារី​នៃចលនា​​បារាំង​សេរី France Libre និង​ដោយ​បាន​ថ្លែង​ថា “ថ្ងៃនេះ​ជា​ថ្ងៃ​ដ៏​រីករាយ​បំផុត​ក្នុង​មួយ​ជីវិត​ខ្ញុំ”។ ក្នុង​ដំណាក់កាលចុងក្រោយ​នេះ​ជីវិត លោកស្រី​បាន​ទទួល​ការ​គាំទ្រ​ពីរាជ​បុត្រី​​​ម៉ូណាកូ និង​លាចាកលោក​ក្នុងវ័យ​៦៩ឆ្នាំ នៅ​ម៉ូណាកូ។ ហើយ​ចាប់​ពីថ្ងៃទី ៣០វិច្ឆិកា​២០២១​ទៅ​ ​លោកស្រី​​បាន​ក្លាយ​ជា​ស្ត្រី​ទី​៦ និង​ជា​ស្ត្រីស្បែក​ខ្មៅ​ដំបូ​ង​គេ​បង្អស់ ដែល​មាន​កិត្តិយស​ផ្តិត​ឈ្មោះ​កប់​ផ្នូរ​ក្នុង​វិមាន​ប៉ង់តេអុង ក្បែរ​ឥស្សរជន​និង​បញ្ញាជន​​ដ៏​​​មាន​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ ៨០​រូប​ផ្សេង​ទៀតរបស់​បារាំង៕
    11/30/2021
    4:25
  • ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក - ហេតុអ្វីបានជានុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់កំពុងបន្តបំពុល និងធ្វើឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិបារម្ភខ្លាំង?
    នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ ទី២៩ វិច្ឆិកា អ៊ីរ៉ង់ និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ផ្តើម​កិច្ចចរចា​ជា​ថ្មី​ក្នុង​ទីក្រុង​វីយែន ប្រទេស​អូទ្រីស។ កិច្ចចរចា​ដែល​បាន​ផ្អាក​អស់​រយៈពេល ៦ខែ​មួយ​នេះ​មាន​គោលដៅ​ព្យាយាម​ស្រោចស្រង់​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ឆ្នាំ ២០១៥​ឡើង​វិញ។ គួរ​រម្លឹក​ថា កិច្ចព្រមព្រៀង​កាល​ពី ៦ឆ្នាំ​មុន​មួយ​នេះ​ត្រូវ​បាន​អ៊ីរ៉ង់​ចុះ​ហត្ថលេខា​ជាមួយ ៦ភាគី គឺ​អាមេរិក បារាំង អង់គ្លេស រុស្ស៊ី ចិន និង​អាល្លឺម៉ង់។ តែ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៨ អាមេរិក​ក្នុង​ជំនាន់​ប្រធានាធិបតី​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​បាន​ដក​អាមេរិក​ចេញ​វិញ និង​បាន​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ឡើង​វិញ​លើ​អ៊ីរ៉ង់។ នេះ​ហើយ​ជា​ដើមចម​នៃ​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ។ តើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ឆ្នាំ ២០១៥ មួយ​នេះ​នៅ​តែ​មាន​សង្ឃឹម​អាច​ស្រោចស្រង់​បាន​ដែរ ឬ​ទេ?។ វិល​ចុះ វិល​ឡើង កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ឆ្នាំ ២០១៥ នៅ​មិន​ទាន់​អាច​បិទបញ្ចប់​រឿង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ដូច​ដែល​គេ​បាន​សង្ឃឹម និង​រំពឹង​ទុក​នៅ​ឡើយ​ទេ។ តើ​វា​ជា​កំហុស​អ្នក​ណា​ដែល​រឿងរ៉ាវ​ច្រំ​ដែល​មួយ​នេះ​ហាក់​បាន និង​កំពុង​ឡើង​ក្តៅ​ជា​ថ្មី​នៅ​ពេល​នេះ?។ គេ​ពិបាក​ទម្លាក់​កំហុស​ទៅ​លើ​អ្នក​ណា​ម្នាក់ តែ​គេ​អាច​ចោទ​សួរ​បាន​ថា បើ​កុំ​តែ​អតីត​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ​បាន​ដក​អាមេរិក​ចេញ​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​កាល​ពី​ឆ្នាំ ២០១៨ និង​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ឡើង​វិញ​លើ​អ៊ីរ៉ង់ ម្ល៉េះ​វិបត្តិ​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ក៏​ប្រហែល​មិន​បន្ត​អូសបន្លាយ​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ​ដែរ។ គួរ​បញ្ជាក់​ថា ការ​សម្រេចចិត្ត​របស់​លោក​ត្រាំ​កាល​ណោះ​ជា​ការ​សម្រេច​អន្តោម័ត ព្រោះ​ក្រុម​ប្រទេស​ហត្ថលេខី​ផ្សេង មាន​បារាំង អង់គ្លេស រុស្ស៊ី ចិន និង​អាល្លឺម៉ង់​មិន​បាន​ដក​ខ្លួន​ចេញ​ទេ។ចំណែក​អ៊ីរ៉ង់​ក៏​មិន​បាន​ដក​ខ្លួន​ចេញ​ដែរ តែ​បាន​ផ្តើម​ឈប់​គោរព​លើ​កិច្ចសន្យា​ខ្លះ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ដើម្បី​សងសឹក​វាយបក​នឹង​អាមេរិក​វិញ។ អ្វី​ដែល​ទីក្រុង​តេហេរ៉ង់​បាន​រំលោភ និង​កំពុង​បន្ត​រំលោភ​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ គឺ​ការ​ចម្រើនធាតុ​អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម​ក្នុង​អត្រា​ខ្ពស់ និង​ការ​ស្តុក​សារធាតុ​អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម​ចម្រើន​រួច​លើស​ចំនួន​ដែល​កិច្ចព្រមព្រៀង​បាន​កំណត់។ តែ​គេ​មិន​ត្រូវ​ភ្លេច​និយាយ​ទេ​ថា ៦ឆ្នាំ​ក្រោយ​កិច្ចព្រមព្រៀង បរិបទ​នយោបាយ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​នៅ​អាមេរិក និង​នៅ​អ៊ីរ៉ង់។ នៅ​ពេល​ដែល​គេ​និយាយ​ពី​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​នយោបាយ គឺ​គេ​ចង់​ផ្តោត​លើ​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​យុទ្ធសាស្រ្ត​នយោបាយ។នៅ​អាមេរិក ប្រធានាធិបតី​ថ្មី​លោក​ចូ បៃដិន​បាន​បញ្ជាក់​ពី​ចេតនា​ចង់​នាំ​អាមេរិក​ចូល​ក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ឆ្នាំ ២០១៥ ឡើង​វិញ។ នៅ​អ៊ីរ៉ង់ ថ្នាក់ដឹកនាំ​ថ្មី​ដែល​ទើប​ចូល​កាន់​អំណាច​ក្នុង​ខែ​មិថុនា​ជា​ពួក​អភិរក្សនិយម មាន​ជំហរ​តឹងរឹង និង​ប្រយ័ត្នប្រយែង​ខ្លាំង​ជាមួយ​បស្ចិមលោក ពោល​ខុស​ពី​ថ្នាក់ដឹកនាំ​អ៊ីរ៉ង់​មុន​ដែល​មាន​និន្នាការ​កណ្តាលនិយម។ គួរ​រម្លឹក​ថា កិច្ចចរចា​ដើម្បី​ស្តារ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ឆ្នាំ ២០១៥ ធ្លាប់​បាន​ធ្វើ​ចំនួន ៦ដង មុន​នឹង​ផ្អាក​ក្នុង​ពេល​ដែល​អ៊ីរ៉ង់​រៀបចំ​បោះឆ្នោតជាតិ។ ដូច្នេះ​សម្រាប់​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ថ្មី​នៅ​អ៊ីរ៉ង់ កិច្ចចរចា​ដែល​ទើប​ចាប់​ផ្តើម​ជា​ថ្មី​ក្នុង​ថ្ងៃ​ចន្ទ ទី២៩ វិច្ឆិការ គឺ​ជា​កិច្ចចរចា​លើកទី១ របស់​ខ្លួន។តែ​នៅ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​មុន​កិច្ចចរចា មាន​ចលនា​ការទូត​មួយ​ចំនួន​បាន​រៀបចំ​ឡើង។ ជាក់ស្តែង​ក្នុង​ថ្ងៃទី១៨ វិច្ឆិកា ភាគី​បារាំង អាល្លឺម៉ង់ អង់គ្លសេ និង​អាមេរិក​បាន​ជួប​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយ​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិ​ឈូងសមុទ្រ​ពែក្ស​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ បន្ទាប់​មក​ក្នុង​ថ្ងៃទី២៣ វិច្ឆិកា អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ការបរទេស​អាមេរិក​បាន​អះអាង​ជា​ថ្មី​ពី​ការ​ចង់​ឃើញ​វត្តមាន​ភាគី​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​ក្នុង​កិច្ចចរចា​ថ្ងៃទី២៩ វិច្ឆិកា​ជាមួយ​នឹង​គំនិត​ល្អ និង​ការ​បន្ត​សម្រេច​លើ​លទ្ធផល​ដែល​ទទួល​បាន​ពី​កិច្ចចរចា​លើក​មុន។ តែ​នៅ​ចំពោះ​មុខ ក្រុម​អ្នកការទូត​បរទេស​កំពុង​ចោទ​សួរ​លើ​យុទ្ធសាស្រ្ត​របស់​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​អ៊ីរ៉ង់​ថ្មី។ តើ​ពួក​គេ​បាន​ត្រៀមខ្លួន​ដើម្បី​ជជែក​លើ​អ្វី​ដែល​ថ្នាក់ដឹកនាំ​អ៊ីរ៉ង់​មុន​បាន​ចាប់​ផ្តើម ឬ​មួយ​ក៏​ពួក​គេ​ព្យាយាម​ដាក់​លក្ខខណ្ឌ​ថ្មី​ដើម្បី​អូសបន្លាយ​ពេល?។រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ ថ្នាក់ដឹកនាំ​អ៊ីរ៉ង់​ថ្មី​ធ្លាប់​បាន​លើក​ឡើង​នូវ​ចំណុច​ពីរ​ដែល​អាមេរិក​ចាត់​ទុក​ជា​ចំណុច​មិន​អាច​ទទួល​យក​បាន និង​មិន​អាច​ទៅ​រួច ទី១ ការ​លើក​ទណ្ឌកម្ម​អាមេរិក​ទាំង​ស្រុង​ចេញ​ពី​អ៊ីរ៉ង់ និង​ទី២ ការ​សន្យា​ពេញលេញ និង​មិន​អាច​ថយ​ក្រោយ​បាន​របស់​អាមេរិក​ទៅ​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ដែល​ទទួល​បាន​ពី​ការ​ចរចា​ឡើង​វិញ​នា​ពេល​ខាង​មុខ។ អ៊ីរ៉ង់​យល់​ថា ចំណុច​ទាំង​ពីរ​នេះ​ជា​លក្ខខណ្ឌ​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ខ្លួន​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​គោរព​ពេញលេញ​ឡើង​វិញ​នូវ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ឆ្នាំ ២០១៥។ លោក​អាលី បាហ្គឺលី កានី អ្នក​តំណាង​រដ្ឋាភិបាល​អ៊ីរ៉ង់​បាន​បញ្ជាក់​ច្បាស់ៗ​ថា អ៊ីរ៉ង់​មិន​ទុក​ចិត្ត​បស្ចិមលោក និង​មិន​ចង់​ធ្វើ​ខុស​ម្តង​ទៀត​ដូច​ក្នុង​អតីតកាល​ទេ។តាម​លោក​កានី ប្រជាជន​អ៊ីរ៉ង់​មិន​លត់ជង្គង់​នឹង​ការ​គំរាមកំហែង​ផ្លូវយោធា និង​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ជា​ដាច់​ខាត។ តាម​រយៈ​សម្តី​របស់​លោក​កានី​របៀប​នេះ​នាំ​ឲ្យ​គេ​យល់​បាន​ថា ថ្នាក់ដឹកនាំ​អ៊ីរ៉ង់​ថ្មី​បាន​បិទ​ចោល​ទាំង​ស្រុង​នូវ​ទំព័រ​សករាជ​របស់​របប​អ៊ីរ៉ង់​មុន​ដែល​មាន​និន្នាការ​កណ្តាល​និយម។ ពិត​ណាស់​នៅ​ពេល​នេះ គំនិត​នៃ​ការ​ព្យាយាម​ស្រោចស្រង់​កិច្ចព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ឆ្នាំ ២០១៥ បន្ត​ជា​បំណង​ប្រាថ្នា​របស់​គ្រប់​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំង​អស់។ គ្រប់​គ្នា​នៅ​តែ​មាន​ជំនឿ និង​នៅ​តែ​ចង់​បន្ត​ទុក​ការ​ដោះស្រាយ​រឿង​ច្រំដែល​មួយ​នេះ​តាម​ផ្លូវទូត។ តែ​ពេល​វេលា​ហាក់​កាន់​តែ​ខោច ព្រោះ​តាំង​ពី ១ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ អ៊ីរ៉ង់​បាន​បង្កើន​សមត្ថភាព​នុយក្លេអ៊ែរ​សម្បើម​ណាស់ តាម​រយៈ​ការ​ចម្រើន​ធាតុ​អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម​ក្នុង​អាត្រា​ខ្ពស់ និង​ស្តុក​សារធាតុ​អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម​ចម្រើន​រួច​ក្នុង​បរិមាណ​ច្រើន។អ៊ីចឹង​ហើយ​បាន​ជា​មាន​សំណួរ​មួយ​ចំនួន​ចោទ​ឡើង តើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​កាល​ពី ៦ឆ្នាំ​មុន​នៅ​តែ​អាច​ស្រោចស្រង់​បាន​ដែរ ឬ​ទេ? តើ​វា​មិន​យឺតពេល​បាត់​ទៅ​ហើយ ឬ​ដែល​គ្រប់​គ្នា​កំពុង​ព្យាយាម​ស្រោចស្រង់​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​ឡើង​វិញ ឬ​មួយ​ក៏​ថា តើ​គ្រប់​គ្នា​មិនមែន​កំពុង​ព្យាយាម​ស្រោចស្រង់​កិច្ចព្រមព្រៀង​មួយ​ដែល​បាន​ស្លាប់​បាត់​ទៅ​ហើយ​ទេ ឬ​យ៉ាង​ណា?៕
    11/29/2021
    5:34
  • ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក - សង្គ្រាម​រ៉ាំរ៉ៃ​នៅ​យេ​ម៉ែន​បង្ក​ជា​មហន្តរាយ​មនុស្ស​ធម៌​ធ្ងន់​ធ្ងរ​បំផុត
    សង្គ្រាមនៅ​យេម៉ែន​ដែល​មាន​រយៈពេល​ ៧ឆ្នាំ​ទៅហើយនោះ​ នៅមិន​ទាន់​មាន​សញ្ញា​ថា​អាច​បិទ​បញ្ចប់​បាន​នៅឡើយ​នោះទេ​។ ខណៈ​ការ​វាយប្រយុទ្ធគ្នា​នៅបន្ត​មាន​ អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​បាន​ប៉ាន់​ប្រមាណ​ថា​ជម្លោះ​រ៉ាំរ៉ៃ​របស់​យេម៉ែននឹងអាច​ឆក់​យក​ជីវិត​មនុស្ស​កើនដល់​ទៅ​ ៣៧៧​ ០០០ នាក់​នៅ​ចុងឆ្នាំនេះ​។   តើ​សង្គ្រាម​នៅយេម៉ែន​បង្ក​ជា​ផលវិបាក​អ្វីខ្លះ​? ហើយបើ​សង្គ្រាម​នៅតែ​បន្តមាន​ តើ​អនាគត​របស់ប្រជាជន​យេម៉ែន​នឹង​ទៅ​ជា​យ៉ាងណា​? ប្រជាជន​យេម៉ែន​គឺជា​អ្នក​រង​ទុក្ខ​ខ្លាំងបំផុត​ពី​សង្គ្រាម​ក្នុង​រយៈពេល​៧ ឆ្នាំ​មក​នេះ​។ នៅ​ក្នុង​របាយ​ការណ៍​មួយ​ដែល​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី២៣ វិច្ឆិកា​ កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍន៍​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ឬ​ហៅកាត់​ថា UNDP​ បាន​ប៉ាន់ស្មានថា​សង្រ្គាម​៧ឆ្នាំ​នៅ​យេម៉ែន​នឹង​អាច​ផ្តាច់​ជីវិត​មនុស្សកើនដល់ ៣៧៧​ ០០០នាក់នៅចុងឆ្នាំនេះ​ តាមរយៈ​ផលប៉ះពាល់​ដោយផ្ទាល់​និង​ដោយ​ប្រយោល​។ ជនរងគ្រោះស្លាប់​ពី​ផល​ប៉ះពាល់​ដោយផ្ទាល់​និង​ដោយ​ប្រយោល អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​លើកឡើងថា​មាន​រហូត​ទៅជិត​ ៦០%​ នៃការ​ស្លាប់​នឹង​អាច​បណ្តាល​មកពី​ផល​ប៉ះពាល់​ដោយ​ប្រយោល​ដូចជា​កង្វះ​ទឹក​ស្អាត ភាព​អត់ឃ្លាន​ និងជំងឺ​។ ចំណែក​ឯ​ការ​វាយ​ប្រយុទ្ធគ្នា​នឹង​អាច​សម្លាប់មនុស្ស​ដោយ​ផ្ទាល់​កើន​ដល់​ចំនួន​ជាង​ ១៥០ ០០០នាក់​។ ភាគច្រើននៃ​អ្នក​ដែល​ត្រូវបានសម្លាប់​ដោយ​ផលប៉ះពាល់​ដោយប្រយោល​នៃ​សង្រ្គាម​គឺ​ជា​កុមារតូចៗ​។ កុមារតូចៗទាំងនោះ​ងាយរងគ្រោះ​ជាពិសេស​ពី​បញ្ហា​កង្វះ​អាហារូបត្ថម្ភ​។ នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​ អង្គការ UNDP ប៉ាន់​ប្រមាណ​ថា​ ៧០%​ នៃអ្នក​ស្លាប់​គឺជា​កុមារ​ដែល​មាន​អាយុក្រោម ៥ ឆ្នាំ​។ នៅឆ្នាំ ២០២១​ កុមារ​យេម៉ែន​ដែលមាន​អាយុ​ក្រោម៥ឆ្នាំ​ចំនួន​ម្នាក់ស្លាប់រៀងរាល់ ៩ នាទីម្តង​ដោយសារតែសង្គ្រាម​។ នេះបើតាម UNDP ដដែល។ គួររំឭកថា​ ជម្លោះ​នៅយេម៉ែន​បាន​ចាប់​ផ្ទុះ​ឡើងនៅខែមីនា​ ឆ្នាំ ២០១៥​ នៅពេល​ដែល​សម្ព័ន្ធ​អន្តរ​ជាតិ​ដឹកមុខ​ដោយ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​ចូលធ្វើ​អន្តរាគមន៍​ជួយ​រដ្ឋាភិបាល​យេម៉ែន​ ក្រោយ​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ហ៊ូទី​គាំទ្រ​ដោយអ៊ីរ៉ង់​វាយ​ដណ្តើមយក​បាន​ក្រុង​សាណា​ដែល​ជា​រដ្ឋធានី​របស់​យេម៉ែន​។ ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​តាំង​ពី​ពេល​នោះ​ បាន​ជះ​ផល​ប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរដល់​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​របស់​យេម៉ែន​។ UNDP​ ធ្លាប់បាន​ទាញសញ្ញាអាសន្ន​ថា​សង្រ្គាមនៅ​យេម៉ែន​ដែល​ជា​ប្រទេស​ក្រីក្រ​បំផុតមួយ​​នៅក្នុងតំបន់​បាន​រុញ​ច្រានឲ្យ​ការអភិវឌ្ឍន៍​របស់​ប្រទេសនេះ​ដើរថយក្រោយ​អស់​ជាង​២​ទសវត្សរ៍​។ ជម្លោះរ៉ាំរៃនៅ​យេម៉ែននេះ​តែង​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់ទុកថា​ជា​​មហន្តរាយ​មនុស្សធម៌​ដ៏​ធ្ងន់ធ្ងរ​បំផុត​ក្នុង​ពិភពលោក​។ ដោយ​ព្យាករណ៍​ពី​ផល​ប៉ះពាល់​នៃ​ការ​បន្ត​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត​ អង្គការ UNDP បាន​ព្រមាន​ថាមនុស្ស​សរុប​រហូត​ដល់ ១,៣ លាន​នាក់នឹង​ត្រូវ​ស្លាប់​នៅ​ឆ្នាំ ២០៣០​ខាងមុខ​។ ចុះបើ​សង្គ្រាម​នៅយេម៉ែន​អាចបិទបញ្ចប់​ តើនឹង​មានអ្វីកើតឡើង​? ប្រសិន​បើ​ជម្លោះរ៉ាំរ៉ៃ​អាច​បិទ​បញ្ចប់នៅពេលនេះ​ នោះ​ពន្លក​នៃ​ក្តី​សង្ឃឹម​ចំពោះ​អនាគត​របស់​ប្រទេស​យេម៉ែន​នឹង​ចាប់​រះ​មាន​ពន្លឺមកវិញ​ ដោយ​យេម៉ែន​អាច​នឹង​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​មានប្រាក់​ចំណូលមធ្យម​នៅឆ្នាំ ២០៥០​។ ក៏ប៉ុន្តែ​ UNDP វាយតម្លៃថា​ស្ថានការណ៍​នៅក្នុង​ប្រទេស​យេម៉ែន​សព្វថ្ងៃនេះ​មិនបាន​បង្ហាញ​សញ្ញាធូរស្រាល​ឡើយ​។ នៅក្នុង​តំបន់មួយចំនួន​ ការ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​នៅតែបន្ត​កើន​ឡើង​ មានតាំងពី​ការប្រយុទ្ធ​ដោយរថក្រោះ​ ការទម្លាក់​គ្រាប់​បែក​ជា​ប្រចាំ​ដោយ​យន្តហោះ​ចម្បាំង​ និង​យន្តហោះគ្មាន​មនុស្សបើក​។ ហើយហេដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ​សំខាន់ៗ​នៅតែ​រងការ​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​។ ក្នុង​ប៉ុន្មានសប្តាហ៍ថ្មីៗនេះ​ ការ​ប្រយុទ្ធគ្នា​បានកើនឡើង​នៅក្បែរ​ទីក្រុង​យុទ្ធសាស្ត្រ​ម៉ារីប (Marib) ដែលសម្បូរប្រេង​និងជា​បន្ទាយដ៏សំខាន់​ចុងក្រោយ​របស់រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ទទួលស្គាល់​ដោយ​​អន្តរជាតិ​។ ពួកឧទ្ទាមនិង​យុទ្ធជនគាំទ្រ​រដ្ឋាភិបាល​រាប់ពាន់​នាក់​ត្រូវបានសម្លាប់​នៅ​ក្នុងការប្រយុទ្ធគ្នា​ដើម្បី​ដណ្តើមយកទីក្រុងដ៏​សំខាន់មួយនេះ​។ នៅក្នុងបទអត្ថាធិប្បាយដាច់ដោយឡែកមួយកាលពីថ្ងៃអង្គារ​​ ទីភ្នាក់ងារ​​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​​ទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួន​បាន​បង្ហាញពី​ក្តី​ព្រួយ​បារម្ភ​យ៉ាង​ខ្លាំង​របស់ខ្លួន​អំពី​សុវត្ថិភាព​ និង​សន្តិសុខ​របស់​ជន​ស៊ីវិលនៅម៉ារីប​។ អ្នកនាំពាក្យរបស់​ឧត្តមស្នង​ការទទួល​បន្ទុក​ជន​ភៀស​ខ្លួននៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​​នៅ​ទីក្រុង​​ហ្សឺណែវ​អ្នកស្រី Shabia Mantoo បាន​មានប្រសាសន៍ថា​ នៅម៉ារីប​ចាប់តាំងពី​ខែកញ្ញាមក​ដល់​ពេលនេះ​ សង្គ្រាម​បាន​បង្ខំឲ្យមនុស្សប្រមាណ​ ៤០ ០០០នាក់​រត់​ភៀស​ខ្លួន​។ គេប៉ាន់ស្មានថា​ចំនួន​អ្នក​រត់ភៀស​ខ្លួន​នឹង​កើន​ឡើងដល់ជាង១លាននាក់​ក្នុងពេល​ខាងមុខ​ ហើយ​ពួកគេ​ទាំងនោះ​នឹង​ប្រឈម​ស្ថានភាព​សុខភាព​ដូច​ជាជំងឺ​រាគរូស ជំងឺ​គ្រុនចាញ់ និង​ការ​ឆ្លង​ជំងឺរលាក​ផ្លូវ​ដង្ហើម​ជាដើម។ល។ សរុបមក​ ជនស៊ីវិល​យេម៉ែន​គឺជា​អ្នក​រងគ្រោះខ្លាំង​បំផុត​ពី​សង្គ្រាមរយៈពេល ៧ឆ្នាំ​ ដែល​នៅតែ​គ្មាន​សញ្ញានៃ​ការបិទបញ្ចប់​។ បើ​ការ​វាយប្រយុទ្ធគ្នានៅបន្តមាន​ នោះ​ប្រជាជន​យេម៉ែនរាប់​លាននាក់​ក៏នៅតែបន្ត​ទទួល​រងគ្រោះ​ពី​ជម្លោះ​ ដោយត្រូ​រស់នៅ​ក្នុង​ភាព​ភ័យខ្លាច​ រស់​ជាប់​ក្នុង​ភាព​ក្រីក្រ ពិបាក​ប្រកបការងារដើម្បី​ទ្រទ្រង់​ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ​។ បច្ចុប្បន្ននេះ​ ជាង​ ៨០%​នៃ​ប្រជាជន​យេម៉ែន​សរុប​ប្រមាណ​ ៣០ លាន​នាក់​ កំពុងត្រូវ​ការ​ជំនួយ​មនុស្សធម៌​ ខណៈ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់ប្រទេសមួយនេះ​ជិតដួលរលំទៅហើយ​ ដោយសារ​តែ​សង្គ្រាម​រ៉ាំរ៉ៃដែល​មាន​ការលូកដៃ​ចូល​កកូរកកាយផង​ពី​សំណាក់​បរទេស​ខាងក្រៅ​៕
    11/24/2021
    5:15

À propos de ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក

Site web de la radio

Écoutez ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក, ព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ ou d'autres radios du monde entier - avec l'app de radio.fr

ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក

ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក

Téléchargez gratuitement et écoutez facilement la radio et les podcasts.

Google Play StoreApp Store

ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក: Podcasts du groupe

ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក: Radios du groupe

Information

En conséquence des restrictions de votre navigateur, il n'est pas possible de jouer directement la station sur notre site web.

Vous pouvez cependant écouter la station ici dans notre Popup-Player radio.fr.

Radio